هم‌زمان با مراسم افتتاحیه جشنواره فیلم مستند «یک دنیا»، شب گذشته (چهارشنبه شب) جایزه حقوق بشری «هومو هومینی» سال ۲۰۰۹ در پراگ، پایتخت جمهوری چک، به آقایان عبدالله مومنی و مجید توکلی، دو فعال جنبش دانشجویی ایران و به شکل نمادین به جنبش دانشجویی ایران اهداء شد.

در مراسم اهدای این جایزه که در کلیسای تاریخی و مشهور «پراژزسکا کریژوواتکای پراگ» برپا شده بود، ابتدا مارک اسکوبودا مدیر بخش دموکراسی و حقوق بشر سازمان «پیپل این نید» به بیان هدف این سازمان از انتخاب این دو فعال دانشجویی ایرانی برای دریافت این جایزه پرداخت.

در ادامه مراسم آقای سیمون پانک مدیر سازمان غیردولتی «پیپل این نید» که خود در دوران دانشجویی از رهبران جنبش دانشجویی جمهوری چک بوده طی سخنان کوتاهی از تلاش‌های خستگی‌ناپذیر کوشندگان راه دموکراسی و حقوق بشر در ایران به‌ویژه در ماه‌های اخیر حمایت و تقدیر کرد. ایشان افزود که اختصاص جایزه هومو هومینی به آقایان عبدالله مؤمنی و مجید توکلی به دلیل اهمیت فوق‌العاده جنبش اعتراضی مسالمت‌آمیز مردم ایران در جمهوری چک و به‌طور کلی افکارعمومی جهانیان است.

آن‌گاه سناتور «یارومیر شتیتنا» که اندکی پیش از پیروزی انقلاب بهمن ۵۷ مدتی در ایران به ‌سر برده و شاهد مبارزات مردم ایران در ۳۱ سال قبل برای دست‌یابی به دموکراسی بوده به تحسین تلاش‌های جنبش دانشجویی، جنبش زنان و سایر فعالان سیاسی و مدنی برای مبارزه با استبداد و دیکتاتوری در ایران پرداخت.

وی گفت: «من شخصا شاهد بودم که مردم در ۳۱ سال قبل چگونه شب‌ها بر روی بام‌ها الله‌اکبر می‌گفتند و روزها به خیابان‌ها می‌ریختند و علیه استبداد شاه شعار می‌دادند. به همین دلیل شاه خود شخصا سوار بر هلی‌کوپتر شد و این امواج خروشان مردم معترض را دید و کمی بعد ایران را برای همیشه ترک کرد اما حاکمان ایران با نادیده‌گرفتن معترضان هر روز سرکوب و خشونت را بیشتر می‌کنند و گویی نمی‌خواهند بخش اعظم مردم معترض ایران را ببیند.

سپس خانم گلناز اسفندیاری، روزنامه‌نگار ایرانی شاغل در رادیو اروپای آزاد به قرائت پیام خانواده آقای مجید توکلی پرداخت و آن‌گاه جایزه هومو هومینی توسط سناتور یارومیر شتیتنا به سراج‌الدین میردامادی روزنامه‌نگار ایرانی مقیم پاریس و از فعالان جنبش دانشجویی در سالهای ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۸ به نمایندگی از آقایان مؤمنی و توکلی تقدیم شد.

میردامادی پس از دریافت جایزه در سخنان کوتاهی به تشریح مبارزات مسالمت‌آمیز مردم ایران به‌ویژه فعالان جنبش دانشجویی برای تحقق دموکراسی و حقوق بشر در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی پرداخت و افزود: «مردم پس از تقلب بزرگ انتخاباتی و کودتای حاکمیت علیه منتخب واقعی ایشان، ابتدا فقط مطالبه رأی به تاراج رفته خود را کردند اما متأسفانه پاسخ حاکمیت بسیار خشن و سرکوب‌گرانه بود.

به همین دلیل در ادامه جنبش مطالبات عمده‌تری به خواسته‌های اولیه مردم افزوده شد. جنبش علی‌رغم فشارهای زیاد و کشتار و شکنجه و ارعاب از پیگیری خواسته‌های به‌حق خود دست برنداشته در نتیجه جنبش مردم ایران تا دستیابی به اهداف مشروع، مدنی و مسالمت‌آمیز خود همچنان زنده و پابرجا است.

پس از اهدای جوایز، مدیر سازمان «پیپیل این نید»، سناتور یارومیر شتیتنا، مارک اسکوبودا و مجری مراسم که یکی از هنرپیشگان مشهور سینمای جمهوری چک بود با به سر کردن روسری یاد مجید توکلی را زنده نگه داشتند و توطئه رسانه‌های جمهوری اسلامی برای تخریب شخصیت او را به سخره گرفتند.

در انتهای مراسم نیز «کامبیز توانا» تنبور نواخت و میترا حمدی به قرائت اشعار مولانا پرداخت. هم‌زمان نماهنگی توسط خانم هانه کولهانکووا و همکارش برای پاس‌داشت ندا آقا سلطان و سایر شهدای جنبش سبز به اجرا در آمد.

عکس‌ها از زمانه

لازم به ذکر است که هزینه‌های این جشنواره و مراسم اهدای جایزه هومو هومینی توسط دانشگاه اقتصاد پراگ پرداخت شده بود که در ابتدای مراسم رئیس این دانشگاه از فعالیت‌های آموزشی و حقوق بشری این دانشگاه در آسیا و افریقا گزارشی ارائه نمود.

گیزموندا و گیزکاردو، اولین نسل عشاق دوره رنسانس بودند که بدون کمترین شرم و در کمال قدرت و منطق، جان خود را فدای عشق به یکدیگر کردند.

«بوکاچیو»، نزدیک به هفتصد سال پیش در اواسط قرن چهارده میلادی و در بدو زمزمه‌های انسان‌گرایانه‌ی رنسانس، مجموعه‌ایی از صد قصه را در کتابی تحت عنوان «سفرنامه ده روزه» به رشته‌ی تحریر در آورد.

«سفرنامه ده روزه» نوشته‌ی بوکاچیو

ده عضو یک کاخ ارباب‌نشین برای فرار از طاعون سیاه، درون کلیسای «سانتا ماریا نوولا» تصمیم به ترک و فرار از شهر فلورانس می‌گیرند. از همان زمان به بعد رمان‌های کوتاه ایتالیایی با اسم کلیسای فوق، عجین می‌گردد و نوولا و از دل آن، نوول وارد عرصه ادبیات غرب می‌شود.

فرار اشرافزاده‌های جوان به ییلاقی در بیرون از فلورانس ده روز به طول می‌انجامد. بوکاچیو صد قصه کوتاه را به بهانه سرگرم‌کردن و گذراندن وقت، از زبان قهرمانان «سفرنامه ده روزه» که از هفت زن و سه مرد تشکیل می‌شد روایت می‌کند.

تاکید بر تجربیات شخصی، لذت‌بردن از زندگی زمینی، مطرح‌کردن مسائل و دغدغه‌های عشقی و جنسی از یک سو و به کارگیری تعمدی رندانه برای به سخره‌گرفتن مذهب و کشیشان شارلاتان از سوی دیگر در «سفرنامه ده روزه» به نمادهای به رسمیت شناخته‌ی تفکرات رنسانس تبدیل می‌گردد.

بوکوچیو از اولین نویسندگان غربی بود که در اواخر قرون وسطی نه تنها اکثریت راویان قصه‌هایش را از بین زنان انتخاب کرد بلکه موضوعات و مشکلات و سنت‌های ضدزن قرن چهارده میلادی را نیز زیر سئوال برد.

در چهارمین روز سفر، سرنوشت تراژیک ولی قهرمانانه‌ی اولین عشاق خلق‌شده در دل بورژوازی نوپای غرب، در اولین قصه از ده قصه‌ی روز، توسط یکی از زنان اشرافزاده به نام «فیامتا» روایت می‌گردد.

اشرافزاده‌ی زیبا «گیزموندا» به دستور پدر به عقد یک نجیب‌زاده‌ی پیر در می‌آید و بعد از مدتی بسیار کوتاه، بعد از مرگ همسر پیرش، دوباره به دربار پدرش بر می‌گردد. گیزموندا با درایت و هوشیاری کامل تصمیم می‌گیرد تا از میان درباریان ملازم پدرش، شخصی را برای معشوقه‌گی برگزیند.

گیزموندا با کنترل و ابتکار شخصی‌اش و در خفای کامل، از میان درباریان به جوان از هر جهت کاملی به نام «گیزکاردو» دل می‌بندد. در روزها و هفته‌های آتی با نگاه و حرکات، عشق و علاقه‌ی هرلحظه بیشتر شونده‌اش را به اطلاع گیزکاردو می‌رساند.

گیزکاردوی باهوش و باکفایت نیز مهر گیزموندا را بر دل خویش می‌پذیرد. گیزموندا از آن پس نیز سکان عشق را برعهده دارد. این گیزموندا است که برای اولین‌بار از طریق نامه‌ای پنهانی رسما عشق خود را به مرد جوان ابراز می‌کند. این اوست که در درون کاخ اربابی به وجود دری مخفی و مسیری مخفی واقف می‌گردد. راه سری که او را قادر می‌سازد تا گیزکاردو را از آن طریق به اتاق خواب خود بکشاند.

این گیزموندا است که از میان آن‌همه نجیب‌زاده ثروتمند در دربار پدر، برعکس ارزش‌های اشرافی زمانه، دل به درباری بی‌ریشه و نسبی می‌بندد که از قضا از نظر هوش، سرآمد همه‌ی درباریان است. دوره‌ی بسیار دلپذیر عشق و لذت‌بخشی دو معشوق به همدیگر و جزئیات ارائه‌شده در داستان در نوع و دوره‌ی خود بی‌نظیر است.

تراژدی عشق انسان‌گرایانه‌ی آن‌ها با حضور نابهنگام پدر در اتاق خواب گیزموندا عمر کوتاه‌مدت به خود می‌گیرد. پدر، پس از دیدن دخترش و هم‌بستر او گیزکاردو، بدون سر و صدا اتاق را ترک می‌کند. پدر در خشمی بی‌کران در اولین فرصت دستور بازداشت معشوقه‌ی دخترش را می‌دهد.

از این به بعد، برعکس همه‌ی داستان‌های متداول که حتی در دوران معاصر نیز شاهد تکرار آن هستیم، دو معشوق با درایت و شجاعت کامل از عشق‌شان دفاع می‌کنند. گیزکاردو در دکلمه‌ای کوتاه در برابر پرخاش و تهدید پدر گیزموندا از عشق واقعی خود دفاع می‌کند و باکی نیز ندارد که به خاطر و در راه عشقش جان ببازد. او در جواب تهدیدهای اربابش می‌گوید: «عشق از هر دوی ما قدرتمندتر است» ( «سفر نامه ده روزه»، روز چهارم، داستان اول).

مهم‌ترین بخش داستان، دیالوگ بلند و مملو از منطق و استدلال گیزموندا است که در برابر پدر از حق خود به عنوان یک انسان دفاع می‌کند. او با تمام قدرت اعلام می‌کند که چون مثل هر انسان دیگر از جسم و روح زمینی ساخته شده است و نیازمند لذتی است که متعلق به هر جوانی است، پس او نیز در جستجوی راهی سالم ومحترمانه و ضرورتا مخفیانه بوده است تا با کمترین اشتباه به مقاصد خود برسد. گیزموندا حتی از انتخاب معشوق خود نیز دفاع می‌کند:

«پدر، کافی است نگاهی به درباریان خود بیندازی و ببینی که هرچند از نظر نسبت اشرافیت، گیزکاردو از اصالت و ثروت کمتری برخوردار است ولی شخصیت و تواضع و صحت نفس او سرآمد درباریان تو است. من نه معذرت می‌خواهم و نه طلب بخشش. من عاشق گیزکاردو هستم و حتی مرگ من نیز، مرا از عشقم دور نخواهد کرد.» («سفرنامه ده روزه» روز چهارم، داستان اول).

پدر از هر طرف مانده و حقیر شده، فروکشی خشمش را در کشتن گیزکاردو می‌یابد و با سنگدلی تمام دستور بیرون‌کشیدن قلب جوان را می‌دهد. بعد از آن به فرمان او قلب جوان عاشق را در ظرفی زیبا به عنوان هدیه به اتاق دخترش می‌فرستند و ... .

گیزموندا با خوردن سمی از پیش تهیه‌شده بدون آه و ناله و فقط به نیت سهیم‌شدن و در کنار قلب معشوق‌ بودن آنرا اشگ‌باران می‌کند و در درون بستر خویش در کنار قلب معشوق جان می‌دهد.

۴ - اسیدپاشی بر روی زنان: شجونی یکی دیگر از آخوندهای درباری است. او را به سیمای جمهوری اسلامی (ولی فقیه) آوردند تا به مدعای فقدان دلائل عقلی برای اثبات صدق وجود امام زمان، پاسخ گوید. پاسخ‌های او، تنهایی آیت‌الله خامنه‌ای را بخوبی نشان می‌دهد. می‌گوید:

«الان تو این نظام جمهوری ما بدترین و تلخ‌ترین حرف‌ها این است که یه چهار- پنج نفر که از این مملکت خوردند، بردند، از این نظام استفاده کردند، رفتند لندن نشستند اتاق فکر درست کردند، این رئیس اون که اینجاها هست، این اگه ایران بیاد، باید تیرباران بشه، باید اعدام بشه، برای این که یه زن شوهردار را بدون این که بفرسته دادگاه، دادگاه خانواده، خودش زن شوهردار طلاق داده، بعد خودش هم گرفته، می‌بینه جرأت نمی‌کنند بیایند، ببین این پرت و پلاهایی که آقای، اصلاح‌طلب‌ها گفتند، اینا چی یو می‌خواهند اصلاح کنند؟ آغاجری چه قدر کفریات گفت تو همدان؟ کدیور چه قدر کفریات گفت؟ سروش می‌گه دوازده قرن که مردم نماز جمعه نخواندند، حالا احکام اسلام پیاده نشه، ... ما داریم امام را فراموش می‌کنیم، یادمان نره، داستان اوشین بود، یک نفر به حضرت زهرا اهانت کرده بود، امام فرمود: اینها کی‌اند؟ اینها باید اعدام بشوند. چرا شهید نواب صفوی می‌یاید کسروی را اعدام می‌کنه؟ کسروی را اعدام انقلابی می‌کنه؟ یک هزارم اکبر گنجی اون حرف نزده بود. اصلاح‌طلب‌ها باید کلاه‌شان را یه ذره بگذارند بالاتر. ببینند چه تربیت کردند؟ چه کسانی را تحویل جامعه دادند؟ برند با BBC صحبت کنه: «بله، قرآن که کلام خدا نیست، بعد هم امام زمان دروغه، نیست، وجود نداره». بابا کتاب‌هایی که درباره‌ی امام زمان نوشته‌اند، تریلی نمی‌توانه راه ببره. اینا کی‌اند؟ یک بار می‌گفتند عبور از فلان کس، حالا عبور از اسلام، عبور از علی، عبور از امام حسین، عبور از عاشورا ... چه کار کنم؟ برم بگم امام زمان دروغه؟ این پسره‌ای که با BBC صحبت کرده گفته امام زمان دروغه، یه وقتی همین احمق، شلوار لی جوان‌ها را اشکال می‌کرد. یه ذره زلف دخترا را اشکال می‌کرد، آب می‌ریخت، اسید می‌ریخت، آب می‌پاچید»¹.

شجونی با کدام دلائل عقلی صدق وجود امام زمان را اثبات کرد؟ با ذکر دو دلیل. دلیل اول: تریلی هم نمی‌تواند آن دلائل را حمل کند. دلیل دوم: گنجی بر روی دختران اسید می‌پاشیده است. پس وجود امام زمان اثبات شد.

این تمام حاصل قرن‌ها سهم امام خوردن است. اما پس از انقلاب، فقها که قدرت و ثروت را یکجا در اختیار گرفتند، توقع این بود که دستاوردهای الهیاتی بیشتری داشته باشند، نه آن که با راحتی تمام از طریق اهانت و بهتان و دروغ به مسائل الهیاتی پاسخ گویند.

۵ - لات و چاقوکش سر خیابان‌ها: فردای روزی که سخنان بالا از سوی شجونی در سیمای جمهوری اسلامی پخش شد، نوبت به رحیم‌پور ازغدی رسید تا دلائل جدیدی در دفاع از امام زمان و اسلام ارائه کند. او گفت:

«هجده سال بود این حرف‌ها رو می‌زدند. من یادمه یک وقتی تو دهه‌ی هفتاد، همین گنجی اومد پیش من. یه وقت توی نمایشگاه کتاب دیدمش این تو غرفه‌ی سروش نشسته بود. مسئول کارهای او بود. همون موقع یه دو ساعت نشست حرف‌زدن، ادبیات مذهبی به کار می‌برد اون موقع هنوز اینا. ولی وقتی که یه کم صحبت کرد، من همون موقع بهش هم گفتم، گفتم مشکل تو و این رئیست و اینها، مشکل‌تون سیاسی نیست. شما با اصل نبوت مشکل دارید. اونو درستش کن. اونو برو درستش کن. خود همین سروش در سال، پایان همین دهه‌ی شصت، سال‌های ۶۸ و ۶۹ ما قم بودیم، جلسات هفتگی می‌اومد اونجا، ما جلسات هفتگی داشتیم. تو همون جلسات، صریح، بعد از جلسه عمومی، سر ناهار که مثلاً یه جمع کوچک‌تر چهار پنج نفری می‌نشستند و اینا، همین حرف‌ها رو صریح می‌زد اونجا، منتها با خنده و شوخی، اونا از اول قبول نداشتند. منتها پیچیده، گام به گام عمل کردند. این مهاجرانی که الان شما می‌بینید این کارها رو می‌کنه، پای چیز، از بهایی‌ها دفاع می‌کنه، عین این کارها رو اینها قبلاً کردند. یک مقداری شفاف شده‌اند و بعد هم عرض کنم، پلیدی پیش نمی‌آید خود به خود، آدم با اختیار خودش پلید می‌شه، انسان فاعل مختاره، ولی من خودم شخصاً از این شفافیت باید استقبال کرد، اون نفاق دهه‌ی پنجاه شد افشای دهه‌ی پنجاه و چهار، بعدش هم انشاء‌الله همین طور می‌شه. آمد توی بی.بی.سی علیه مهدویت و قرآن و اینها حرف زد، این حرف‌ها دعوای با رهبری و ولایت فقیه و اینها نیستش، قرآن کتاب خدا نیست، ساخته‌ی بشر است، کلام خود پیغمبره، همین حرفی که هم سروش زد، هم مجتهد شبستری یه جور زده، هم اون ملکیان یه جور گفته، منتها این گنجی لات چاروادار چاقوکش سر خیابونه، میاد صریح می‌گه. خب بقیه‌شون همین‌ها رو گفتند قبلاً. پیچیده‌تر می‌گن. یعنی چی؟ یعنی این نبوت دروغه، خب این که حرف تازه و مدرنی نیست مردک، این از همون هزارو چهار صد سال پیش، هزاران سال پیش، خط مقابل انبیا همین‌ها رو می‌گفتند. کجاش اینها مدرنه؟ تکذیب انبیاء کجاش مدرنه؟ که وحی و نبوت دروغه؟ یا خدا به عنوان حاکم و خالق جهان، و این که فرستادگان و رسولانی داره، بهشت و جهنم، امر و نهی الهی، این که جبهه‌ی حق و باطل داریم، ایمان و کفر داریم، دوست و دشمنان خدا هستند، برگزیده‌گان مقرب خدا هستند، این خدای فقیهان مسلمان است. اینها خدای فقیهانه یا خدای قرآنه؟ اصل قرآن رو که شما نبوت نمی‌دونید، معلومه که اینها رو هم قبول ندارید، اینها فروعه شه، شما اصل شو قبول نداشتید، بالاخره مهدویت رو قرن چهار و پنج ساختند، یا از قبل از اسلام هم بوده؟ همین که چون از قبل از اسلام هم بوده، این اصل وعده‌ای بود که خدا و انبیأ همه داده بودند، اتفاقاً بهترین دلیل که اینها رو شیعه نساخته همینه که در متون اصلی مسیحی و یهودی، وعده‌ی حضرت داده شده بود، چطور قرن چهار و پنج اینها ساخته شده؟ شیعه یک دلیل در این چهارده قرن بر وجود امام زمان اقامه نکرده، اینو جز یه آدم پست لئیم، یا یه آدمی که یک صفحه کتاب نخونده این حرف رو می‌زنه؟ به قول، دیشب داشت تو تلویزیون صحبت می‌کرد، خیلی خوشم می‌یاد از این شیخ [شجونی]، واقعاً گفت: مردک یک تریلی بزرگ نمی‌تونه کتاب‌هایی رو که راجع به اسناد مهدویت بوده، تریلی نمی‌تونه بکشه، چطور این حرف‌ها رو می‌زنی؟ اسلام فقیهان می‌گه شریعت رو باید اجرأ کرد، این مال اسلام فقیهان بنیادگراست. این اسلام فقهاست یا احکام شرع مربوط به قرآنه»².

این استاد محترم که با حکم آیت‌الله علی خامنه‌ای به عضویت شورای عالی انقلاب فرهنگی درآمده ، و سال‌هاست که هر هفته در پربیننده‌ترین ساعات، یک ساعت از شبکه‌ی اول سیمای جمهوری اسلامی در حال اسلام‌سازی و موجه‌سازی حکومت خودکامه‌ی سلطان است، با لات و چاقوکش، مردک، آدم پست لئیم خواندن طالب دلائل اثبات صدق باورهای دینی، مسائل نظری- الهیاتی را حل می‌کند.

اینها بهترین نسلی هستند که سلطان تربیت کرده و به دنبال آن است که کل دانشگاه‌ها را به زیر سیطره‌ی آنها در آورد. کتاب مدارا و مدیریت عبدالکریم سروش را یک سال در وزارت ارشاد نگاه داشتند و در نهایت مسئول قتل عام کتاب‌ها به صراحت گفت: فقط یک راه برای انتشار کتاب وجود دارد، رحیم پور ازغدی مقاله‌ای مبسوط در رد نظرات سروش نوشته است، آن نقد را باید در کتاب اضافه کنید.

«آقا» به رحیم‌پور ازغدی عنایت ویژه داشتند و دارند. برای این که او یکی از «ایدئولوگ‌های سلطانی» است.

۶ – پونز زن بر پیشانی دختران: سپس نوبت حسین شریعتمداری، تک‌تیرانداز خط مقدم سلطان، فرا رسید که در یک سخنرانی گفت:

«وی به انکار وجود مبارک حضرت صاحب الزمان از سوی اکبر گنجی اشاره کرده و گفت؛ او بسیار حقیرتر از آن است که چنین سخنانی بر زبان آورد. اظهارات وی برنامه‌ای از قبل دیکته شده است. آیا نمی‌بینید که سران فتنه حاضر به محکوم‌کردن او نیستند؟! وی گفت؛ اکبر گنجی به جرم آن که در اوایل دهه هفتاد در پوشش اعتراض علیه بدحجابی به پیشانی یک دختر بدحجاب پونز زده بود تا این اقدام ناجوانمردانه را به حساب نظام بگذارد، از جمع نیروهای بسیجی طرد شده بود»³.

باید خدا را شاکر بود که بالاخره دستگاه اطلاعاتی- امنیتی سلطان به این نتیجه رسیده است که پونز زدن به سر و صورت زنان کار زشت و نکوهیده‌ای است و این عمل آن قدر بد و نارواست که برای تخریب چهره‌ی مخالفانشان باید آنان را به چنین اکاذیبی متهم کنند. حسین شریعتمداری هم مسأله ی فقدان دلیل، و دفاع عقلانی از باورهای دینی، را با به عضویت درآوردن طالب دلیل در بسیج، و پونز زدن به پیشانی دختران در اوائل دهه‌ی هفتاد حل می‌کند.

مقدمه‌ی اول: گنجی در اوائل دهه‌ی هفتاد عضو بسیج بود. مقدمه‌ی دوم: گنجی در زمان عضویت در بسیج به پیشانی یک دختر پونز زده بود. نتیجه: پس امام زمان وجود دارد.

در سه دهه‌ی گذشته جنایات بسیاری صورت گرفته است که باید در دادگاه‌های بی‌طرفانه، منصفانه، علنی، با حضور هیأت منصفه به آنها رسیدگی شود. چه کسانی در این مدت در زندان‌ها شکنجه شده‌اند؟ چه تعداد دختر نوجوان در دهه‌ی شصت اعدام گردیدند؟ چه تعداد از مخالفان در داخل و خارج ترور شدند؟ چه کسانی می‌خواستند اتوبوس حامل نویسندگان را به دره بیاندازند؟ چه کسانی فرج سرکوهی را ربودند و مصاحبه‌های جعلی با او ترتیب دادند؟ چه گروهی در خیابان‌ها به زنانی که حجاب رسمی جمهوری اسلامی را رعایت نمی‌کردند حمله‌ور می‌شدند؟ چه کسانی در چند سال اخیر به طور رسمی در خیابان‌ها با زنانی که حجاب رسمی را رعایت نمی‌کنند، برخورد کرده و آنان را زندانی می‌کنند؟ چه کسانی پشت اعدام چند هزار زندانی سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ قرار داشتند؟ آری باید به همه‌ی اینها و صدها رویداد دیگر رسیدگی شود. اما در شرایط کنونی امکان این امر فراهم نیست. برای این که:

قاتلان سرور شدستند و ز بیم
عاقلان سرها کشیده در گلیم⁴.

۷ - به خاک مالیدن پوزه‌ی استکبار: حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات، گفته است:

«طبق اسناد به دست آمده از فتنه‌گران مشخص شد که حرکت آنان از ۲۰ سال قبل آغاز شده است. اسناد که منتسب به سران فتنه و تشکیلات و احزاب مرتبط با آن‌هاست این موضوع را روشن می‌‌کند. آن‌چه به دست آمده مشخص می‌‌کند از همان اول حرکت یک مرکزیتی از بیرون نظام این مجموعه را مدیریت و هدایت می‌‌کند که بسیار قابل توجه است. ... مجموعه‌ای که کارشان ایده و نظریه‌‌پردازی برای سران فتنه است افرادی حضور دارند که در خارج از کشور هستند. اعلام برائت از اکبر گنجی کار ساده‌ای است اما سران فتنه این کار را نمی‌‌کنند. ... ۲۲بهمن روز جمع کردن اساس فتنه‌گران است و این راهپیمایی باید فصل‌الخطابی برای همه باشد و مردم می‌‌آیند تا پوزه استکبار به خاک مالیده شود»⁵.

تبدیل تهران به پادگان نظامی در ۲۲بهمن، چه چیزی را اثبات کرد؟ اگر همه‌ی مردم با شما هستند، چرا سخنان چند روشنفکر لرزه به اندام نظام انداخته است؟ چرا به موسوی و کروبی اجازه‌ی یک تجمع مسالمت‌آمیز را نمی‌دهید؟ چرا ده‌ها مدافع حقوق بشر و دموکراسی و آزادی را زندانی کرده‌اید؟ اگر این مدعیات ضعیف و بلادلیل است، چرا اجازه‌ی انتشار به آنها نمی‌دهید؟ چرا اینترنت را هم فیلتر کرده‌اید؟

۸ - دوستان پلید سران فتنه: صفار هرندی، وزیر ارشاد اولین کابینه‌ی احمدی نژاد، گفته است:

«سروش گفت قرآن ساخته شده توسط پیامبر است بنابراین قرآن زمینی است در مقابل این سخن سروش کدام یک از آقایان دهان باز کردند و سروش و امثال او بودند که با مقدس‌زدایی از قرآن، اسباب این را فراهم کردند که قرآن را در خیابان در آتش بیاندازند و آن جا کروبی، خاتمی و موسوی چه کردند در حالی که کروبی افتخار می‌‌کرد سروش در تیم انتخاباتی او قرار دارد. مجمع روحانیون مبارز تکلیف خود را با این شرکا معلوم کند. جایی را نشان دهید که مجمع روحانیون علیه اکبر گنجی به خاطر اهانت به ساحت امام زمان اظهار برائت کرده و حتی زمانی که اکبر گنجی را به زندان‌انداختند آنها اطلاعیه داده و نظام را متهم به سخت‌گیری و خشونت کردند و یا آقای کدیور که گفت امام مردم را فریب داده است و یا ولایت فقیه ضد دموکراسی است و آقایان کجا از این دوستان پلید خود اظهار برائت کردند»⁶.

این تازه سخنان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی سلطان است، وای به حال دیگران.

۹ – پروژه‌ی بی‌اعتقادکردن مردم: غلام‌علی حداد عادل گفته است:

«آنها می‌خواهند مردم را نسبت به دین، قرآن، پیامبر و ائمه اطهار بی‌اعتقاد و بدبین کنند و دراین راستا، طی سال‌های گذشته تلاش گسترده‌ای را انجام داده‌اند. آنها با سخنرانی، مقالات، نظریه‌پردازی ، ترجمه کتاب‌ها، فیلم و برنامه‌های مختلف تلاش دارند به باورها و اعتقادت دینی مردم خدشه وارد کنند و آخرین نمونه‌ی آن را در مصاحبه‌ی فردی با شبکه‌ی BBC که از سیمای جمهوری اسلامی نیز پخش شد ملاحظه کردیم»⁷.

۱۰ - نماز خوان‌ها و روزه‌گیران معتقد به اعلامیه‌ی حقوق بشر: جوانی رئیس اداره‌ی سیاسی سپاه پاسداران گفته است:

«این افراد [بیانیه‌ی پنج نفر] مطرح کردند که ما در اینجا (خارج از کشور) راحت‌تر می‌توانیم حرف بزنیم و خود را به ابوذر و موسوی را به علی تشبیه کردند. یکی از این افراد دکتر سروش است که آمریکایی‌ها به او پول می‌دهند تا افکار او را ترویج کنند، زیرا حرف او این است که قرآن کلام خدا نیست و قابل نقد است که این تفکر در راستای اهداف دشمنان برای ضربه به اعتقادات مسلمانان است. عبدالعلی بازرگان و اکبر گنجی دو تن دیگر از این افراد هستند که یکی فرزند مهندس بازرگانی است که به جدایی دین از سیاست اعتقاد داشت و دیگری در BBC فارسی حاضر می‌شود و به اندیشه مهدویت حمله کرده و می‌گوید امام زمان وجود ندارد. عطاالله مهاجرانی که وزیر ارشاد در دولت اصلاحات بود و محسن کدیور که معتقد است تفکر امام در برابر جنبش سبز است دیگر افراد این گروه پنج نفره هستند. اینان نماز می‌خوانند و روزه هم می‌گیرند ولی می‌گویند اسلام را باید به گونه‌ای فهمید که با اعلامیه حقوق بشر هم همخوانی داشته باشد در حالی که امام خمینی مطرح می‌‌کنند، ببینید، رسول الله، امیرالمومنین، امام صادق و امام باقر چه می‌گویند»⁸.

از نظر ارتش جنگ نرم و براندازی نرم، نمازخوانی و روزه‌گرفتن با اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر تعارض دارد. اگر اسلام بنیادگرایانه ملاک باشد، اسلام و حقوق بشر تعارض دارند. اما نوگرایان مسلمان، به دنبال قرائتی سازگار با دموکراسی و حقوق بشر هستند.

۱۱ - نتیجه: دفاع ایدئولوگ‌های درباری از اسلام چیزی جز دروغ و اهانت و بهتان نیست. اینها که جز زندان و شکنجه و اعدام، زبان دیگری نمی‌دانند، الهیات سلطانی‌ای مطابق با شیوه‌های زمامداری پادشاهان مطلقه برساخته‌اند. نباید فریب این مدعای کاذب را خورد که خداوند دستور داده است تا فقیهان بر مردم حکومت کنند (شیعیان حدود ۲۰۰ میلیون نفر از ساکنان چند میلیاردی کره‌ی زمین را تشکیل می‌دهند. آیا خداوند به هیچ وجه نگران آن چند میلیارد نفر نیست که از اجرای احکام فقهی محروم هستند؟ آیا خداوند چند میلیارد ساکن محروم از ولایت فقیه و اسلام فقاهتی را در آتش جهنم می‌سوزاند؟ ما که مسلمان و شیعه هستیم و طبعاً از راه یافتگانیم. باید خداوند راهی برای مشرکان ژاپن و چین بیابد تا آنان هم از ولایت مطلقه‌ی فقیه محروم نباشند)، اتفاقی که افتاده، کاملاً معکوس است.

یعنی اینان «نظام الهیاتی»ای ساخته‌اند که موجه‌ساز سلطه و سرکوب است. نباید گمان کرد که خدای قادر مطلق، عالم مطلق و خیر محض آیت‌الله علی خامنه‌ای را بر مردم مظلوم ایران حاکم کرده است. این مدعا سراسر کاذب و ناموجه است.

«الهیات سیاسی» برساخته شده به وسیله‌ی فقیهان اگر تا نهایت منطقی‌اش دنبال شود، چنین نتایج نادرستی به بار خواهد آورد: قطع دست و پا، سنگسار، تازیانه، پرتاب از کوه و مهم‌تر از همه؛ ترور مخالفان. باور نمی‌کنید، به سخنان صریح آیت‌الله علی خامنه‌ای بنگرید که برای موجه‌سازی ترور مخالفان، چه بر سر پیامبر گرامی اسلام می‌آورد. وی در نماز جمعه ۲۶ فروردین ۱۳۷۹ خطاب به همه گفت:

«خشونت یعنى چه؟ ... پیامبر عدّه‌اى را به نام ذکر کرد و گفت هر کجا اینها را یافتید، بکشید! در میان آنها، چهار نفر زن و چهار نفر مرد بودند. این‌ جا خشونت لازم بود ... آن روزى که پیامبر دستور داد آن افراد را ترور کنند، درِ گوش کسى نگفت. علناً گفت هر کس هند را پیدا کرد، او را بکشد. هر کس فلان‌بن‌فلان را پیدا کرد، او را بکشد. امام رضوان‌اللَّه‌علیه گفت هر کس سلمان رشدى را پیدا کرد، او را بکشد. امروز هم رهبرى اگر بر طبق احکام اسلام یک جا تکلیفش اقتضا کند، علنى خواهد گفت. مخفیانه و درِ گوشى نیست»⁹.

این‌جا همان جایی است که پیامدهای دو گونه خداشناسی (خدای فقیهان و خدای عارفان و فیلسوفان) روشن می‌شود. این موضوع بسیار اساسی است. کافی است خدای آیت‌الله خامنه‌ای با خدای ابن عربی مقایسه شود. محی الدین عربی در فصوص الحکم نوشته است:

«بدان که رعایت شفقت بر بندگان خدا سزاوارتر است از غیرت در راه خدا. داوود می‌خواست که بیت‌المقدس را بسازد. آن را چند بار ساخت و هر بار ویران شد. به خداوند شکایت کرد. خداوند به او وحی نمود که خانه‌ی من به دست کسی که خون‌ریزی کرده برپا نمی‌شود. داوود در جواب گفت مگر خون‌ریزی ما در راه تو نبوده؟ خداوند فرمود بلی، ولی مگر آنان بندگان من نبودند؟ ... غرض از این حکایت این است که باید عالم انسان را پاس داشت و برپا داشتنش بهتر از ویران‌کردن آن است»¹⁰.

پانوشت‌ها:

۱. رجوع شود به این‌جا

۱۰. محی الدین عربی، فصوص الحکم، فص حکمت نفیسه در کلمات یونسیه، تصحیح ابوالعلاء عفیفی، ص ۱۶۷.

«اینشتین یک غول بود؛ سرش میان ابرها، و پاهایش بر زمین. ما که تا بدین اندازه بلند نیستیم، باید یکی را انتخاب کنیم». این را پروفسور «ریچارد فاینمن»؛ از بزرگ‌ترین فیزیکدانان قرن بیست، و برنده‌ی نوبل فیزیک ۱۹۶۵ می‌گوید.

این‌ روزها دست‌نوشته‌های اینشتین طی تدوین نهایی فرضیه‌ی نسبیت عام، به نمایش عمومی درآمده تا در آستانه‌ی اعلام موفقیت جدیدترین و دقیق‌ترین آزمایش صورت‌پذیرفته برای اثبات آن، نگاهی به مفاهیم بنیادین جهان نسبی این دانشمند سرشناس داشته باشیم؛ غولی که در مواجهه‌ با سؤالات بی‌پایان مردم خیابان از فرضیه‌ی معروفش، همیشه می‌گفت: «من را ببخشید؛ همیشه با پروفسور اینشتین اشتباه گرفته می‌شوم!»

بخشی از دست‌نوشته‌های به‌نمایش‌درآمده‌ی اینشتین در حین تدوین نظریه‌ی نسبیت عمومی / عکس از دیوید سیلورمن

تفسیر ۴۶‌صفحه‌ای و دست‌نویس اینشتین از فرضیه‌ی نسبیت عمومی، که رفتار جهان بزرگ‌مقیاس‌مان را به دقیق‌ترین شکل ممکن پیش‌بینی و توصیف نموده، این روزها در دانشگاه «هبرو» شهر اورشلیم (بیت‌المقدّس) به نمایش عمومی درآمده است. این مقاله‌، شرحی است آسان و فراگیر بر تاریخچه‌ی پیدایش اندیشه‌ی جهان نسبی و مفاهیم بنیادین آن.

اساسی‌ترین اصل فرض نسبی بودن جهان را بایستی در مفهوم پراکنش «نور» و ماهیت این عنصر ناشناخته جست. از «ارسطو» تا «دکارت»، پراکندگی نور، آنی و فاقد سرعتی مشخص قلمداد می‌شد؛ اما چنین گفته‌ای همانند دیگر ادعاهای بی‌اساس علم باستان، با گام‌های بلند ریاضیدان و ستاره‌شناس نامدار ایتالیایی؛ «گالیلئو گالیله» در نیمه‌ی اول قرن هفدهم میلادی، منسوخ شد.

او در صفحه‌ی ۴۲ کتاب جنجال‌برانگیز «گفت‌وگویی بر دو منظومه‌ی بزرگ جهانی»، از زبان «سیمپلیسیو» (جانب‌دار منطق ارسطویی) آورده است:

«تجربیات روزمره نشان می‌دهد که انتشار نور، لحظه‌ای است؛ زمانی‌که شلیک توپی را از دور می‌بینیم، نورش بی‌معطلی به چشمانمان می‌رسد، اما صدایش پس از بازه‌ی قابل توجهی به گوش‌مان می‌رسد».

البته در اینجا جز انتشار سریع‌تر نور نسبت به صوت، گالیله نتیجه‌گیری قابل ملاحضه‌ای را در خصوص سرعت نور نکرده؛ اما در ادامه راهی را برای محاسبه‌ی احتمالی این سرعت پیشنهاد می‌دهد. او دو شخص فانوس‌به‌دستی که در فاصله‌ی دوری از هم قرار گرفته‌اند را تصور می‌کند.

فانوس‌ها پوشیده‌اند و اولی موظف است این پوشش را بردارد. به محض اینکه شخص اول از دریچه‌ی تلسکوپش نور فانوس دورتر را دید، او نیز می‌باید این عمل را تکرار کند تا هرگونه تأخیری بواسطه‌ی سیر نور – در صورت وجود – اثبات شود. آن‌ها می‌باید همین کار را برای فواصل دورتر و دورتر نیز امتحان کرده و بفهمند آیا چنین تأخیری افزایش یافته یا خیر. گالیله، خود مدعی است این آزمایش را برای فاصله‌‌ای کمتر از حتی یک مایل انجام داده و به نتیجه‌ای نرسیده است؛ اما مسلماً انگیزه‌ی پیگیری چنین ایده‌ای را برای فیزیکدانان بعدی فراهم آورده است.

نیم‌قرن بعد، ستاره‌شناس دانمارکی «اوله رومر» اولین تلاش موفق برای تعیین سرعت نور را در رصدخانه‌ی پاریس به ثمر رساند. او مداوماً به بررسی سیستماتیک گردش مداری «یو» (Io)؛ از چهار قمر برجسته‌ی مشتری، به گرد این سیاره می‌پرداخت و زمان دقیق اختفای گاه‌به‌گاهی آن را در پشت قرص مشتری به ثبت می‌رساند.

چندی نگذشت که او در بلندمدت به بروز تأخیرات منظمی در زمان اختفای یو پی برد و نشان داد این روند تا شش ماه ادامه یافته و از آن پس، سیر عقب‌گردی دارد که نهایتاً ۸ دقیقه زودتر از زمان پیش‌بینی‌شده اختفا رخ می‌دهد و بار دیگر این چرخه سر گرفته می‌شود.

رومر دریافت چنین تناوباتی را نمی‌توان به حرکت ذاتی یو نسبت داد؛ چراکه تغییرات دیده‌شده، در تناسب مستقیم با دوره‌ی زمانی دوری و نزدیکی زمین از مشتری بود؛ آنگونه که بیش‌ترین تأخیر، هنگام دورترین فاصله‌ی زمین از مشتری رخ می‌داد.

طرحی از الگوهای تداخلی امواج مکانیکی شامل صوت و نور (آنگونه که در قرن نوزده پذیرفته شده بود) به قلم توماس یانگ

رومر از محاسباتش دریافت که نور از زمان آغاز سفرش تا قطع مدار زمین، ۲۲ دقیقه را پیموده، که یقیناً این برآوردی فراتر از حقیقت بود؛ آنگونه که چندین سال بعد «ایزاک نیوتن» در فصل چهاردهم از جلد اول کتب معروفش، «پرینسپیا» آورده است:

«امروزه از رفتارهای اقمار مشتری که با رصدهای ستاره‌شناسان متفاوت به تأیید رسیده، ثابت شده که نور، متوالیاً - با سرعتی متناهی – پخش می‌شود و به هفت و یا هشت دقیقه زمان برای حرکت از خورشید به سوی زمین نیازمند است».

حال، مفهوم نور از پدیده‌ای ماورائی و غیرقابل‌ تحلیل، به جولانگاهی برای نظریه‌پردازی فیزیکدانان صاحب‌نام اواخر قرن ۱۷ اعم از نیوتن و «رابرت هوک» انگلیسی و «کریستین هویگنس» هلندی بدل شده بود. از سویی نیوتن ماهیت نور را به ذرات ریز و فوق‌سریع نسبت ‌داد و از سوی دیگر رابرت هوک و هویگنس، هر کدام مستقلاً ایده‌ی «ماهیت موجی نور» را ارائه دادند. اما هیچ‌کدام از این سه عملاً موفق به اثبات فرضیه‌ی خود نشدند.

بسط و تحلیل ایده‌ی نیوتن، با توجه به دانسته‌ها و ابزارآلات علمی موجود آن زمان، طبعاً امکان‌پذیر نبود؛ اما از آنجاکه شناخت متفکران هم‌عصر وی از صوت و طبیعت موجی‌اش نسبتاً پیشرفته‌ بود، دست‌کم می‌شد از گذرگاه صوت، ماهیت حقیقی نور را درک کرد. پس اگرچنانچه نور، آفریده‌ی افت‌وخیزهای محیط ناشناخته‌ای در فضاست، می‌توان انتظار تشخیص رخدادهای خاصی همچون «تداخل» را برای نور نیز داشت.

هنگامی‌که دو انگشت خود را همزمان به سطح آرام آب می‌زنید، امواج مدور و هم‌مرکزی از انتهای هر دو انگشت به بیرون انتشار می‌یابد. تداخل، اثر متقابل افت و خیزهای خروجی است که به ایجاد الگوهای خاصی بر سطح آب می‌انجامد؛ بطوریکه با برخورد دو قله‌ یا دو شکم، الگوی مربوطه تقویت می‌شود و در صورت برخورد یک شکم و یک قله، این دو همدیگر را خنثی نموده و هیچ‌گونه افت و خیزی در آن محل دیده نمی‌شود. در ۱۸۰۳ میلادی، دانشمند صاحب‌نام انگلیسی «توماس یانگ»، با بهره‌گیری از یک منبع نور و صفحه‌ای با دو روزنه موفق شد الگوهای تداخلی نور را عملاً به نمایش گذارده و اینچنین نظریه‌ی موجی بودن نور را به اثبات برساند.

اگر نور موجی مکانیکی است، پس طبعاً به محیط انتشاری نیز نیازمند است، همان‌گونه که انتشار صوت، وابسته به هواست. کریستین هویگنس برای نخستین بار این محیط ناشناخته را «اتر تابناک» (Luminiferous aether) نامید. اتر بایستی سرتاسر فضا را پر کرده باشد و نه‌تنها چگالی بسیار اندکی داشته باشد – چراکه در غیراینصورت سیارات بر اثر اصطکاک با آن تاکنون متوقف شده بودند – بلکه سختی آن برای تحمل امواج نوری با چنین سرعت سرسام‌آوری نیز باید اصولاً میلیون‌ها برابر فولاد باشد.

هماهنگ با پیشرفت شناخت دانشمندان از ماهیت نور، آزمایشات گوناگون نیز برآوردهای دقیق‌تری از سرعت نور می‌دادند. دقیق‌ترین عدد به دست آمده از محاسبات عملی سرعت نور، توسط فیزیکدان جوان آمریکایی؛ «آلبرت آبراهام مایکلسون» به دست آمد. اما چندی نپایید که با شناخت دقیق مؤلفه‌های ساختاری امواج نوری توسط فیزیکدان اسکاتلندی «جیمز کلرک ماکسول»، دقیق‌ترین تخمین از سرعت نور، به‌طور تئوری صورت پذیرفت.

طرحی شماتیک از آزمایش مایکلسون-مورلی

ماکسول، نور را حاصل ادغام دو موج الکتریکی و مغناطیسی دانست و با اتحاد اصول فیزیکی حاکم بر این دو شاخه از فیزیک، معادلات چهارگانه‌اش را برای توصیف رفتار نور ارائه داد. از آن پس نیازی به ارتقای آینه‌ها و تجهیزات اپتیکی دقیق برای محاسبات عملی بهتر از سرعت نور نبود؛ چراکه معادلات، خود این سؤال را پاسخ می‌گفتند. ماکسول نشان داد تمامی امواج الکترومغناطیسی – از جمله نور – سرعت ثابتی دارند؛ حال آنکه طبق مکانیک نیوتونی می‌بایست مشخص نمود این ثبات نسبت به چه مرجعی تعیین می‌شود. از این‌رو وی اتر را به‌عنوان چارچوب مرجعی جهانی و مطلق برای پراکنش امواج الکترومغناطیسی معرفی نمود.

مفهوم اتر اما هنوز در حد حدس گمان بود و صحت دانسته‌هایمان به اثبات وجود این چارچوب جهانی و یکپارچه بستگی داشت. چگونه می‌شد وجود اتر را به اثبات رساند؟

آلبرت مایکلسون آزمایشی هوشمندانه را برای تشخیص ردپای اتر ارائه داد. او فرض کرد اگر اتر همچون هوای درون یک اتاق باشد، آنگاه زمین در حین حرکتش به گرد خورشید، نوعی «باد اتری» را پیرامون خود ایجاد می‌کند. جهت این باد، طبعاً یکسویه است و از این رو اگرچنانچه آینه‌ای نیمه‌اندود-نیمه‌شفاف را با زاویه‌ی ۴۵ درجه نسبت به جهت حرکت زمین داشته باشیم و پرتو نوری را عمود بر جهت حرکت زمین به آن بتابانیم، آنگاه پرتو با گذر از آینه به دو پرتوی مجزا، یکی در جهت و دیگری عمود بر جهت حرکت باد اتری تقسیم می‌شود.

مایکلسون و مورلی، تأسیسات‌شان را آنچنان به آینه‌های گوناگون تجهیز نمودند که بدون کوچکترین تغییری در مسافت، هر دوی این پرتوها، بار دیگر به هم پیوسته و از دریچه‌ی یک روزنه که در جهت حرکت زمین قرار داشت، خارج شوند. طبیعتاً هیچ موضوع ویژه‌ای به‌جز انجام یک بازی پیچیده با نور در این آزمایش دیده نمی‌شود؛ اما در عمل انتظار می‌رود پرتویی که هم‌جهت با باد اتری بوده، دیرتر از پرتو دیگر به روزنه‌ی خروجی برسد، چراکه حین خروج پرتو از منبع، انعکاس چندباره‌ی آن میان آینه‌ها و نهایتاً ورودش به روزنه‌ی چشمی خروجی، اتر اندکی جابجا شده است. پس اصولاً با نگاه در چشمی باید این تأخیر را هر چند اندک تشخیص داد.

تجهیزات مایکلسون و مورلی با در نظرگرفتن سرعت چرخش زمین به دور خورشید طراحی شده بود و از این‌رو در صورت وجود باد اتری می‌بایست آن را بشود تشخیص داد؛ اما نتیجه منفی بود. آن‌ها احتمال دادند که اتر ممکن است همانند هوای محبوس درون یک واگن قطار، به همراه زمین کشیده ‌شود؛ پس ابزارآلات خود را به کوه‌های مرتفع انتقال داده و آزمایش را مجدداً انجام دادند، اما نتیجه بار دیگر منفی بود.

آزمایش مایکلسون- مورلی، با توجه به تأثیر ژرفی که بر دانسته‌های ما از مفاهیم بنیادین فیزیک داشت، معروف‌ترین آزمایش مردود تاریخ لقب گرفت.

در نهایت اما فیزیکدان جوانی به نام آلبرت اینشتین بود که به این تناقضات پاسخ گفت.

ادامه دارد ...

در روز پنج مارچ ۲۰۱۰ در دانشگاه New School for Social Research در نیویورک سمیناری یک‌روزه تحت عنوان «جنبش‌های زنان برای پایان‌دادن به نابرابری جنسیتی و خشونت درآغاز دهه‌ی دوم قرن جدید» برگزار شد. در این سمینار متخصصان متعددی از آفریقا، خاورمیانه و آمریکا حضور داشتند.

خانم «مهناز افخمی» مدیر بنیاد جهانی Woman's lerning Partnership و هم‌چنین «ماری رابینسون» ریاست کمیسیون عالی حقوق بشر سازمان ملل، خانم شیرین عبادی و پروین اردلان از ایران و تعدادی دیگر از زنان برجسته مانند خانم «آسما قادر» از اردن، «وجیهه ال بهارنا» از بحرین و دیگران حضور داشتند. در این گزارش بخشی از صحبت‌های خانم عبادی و اردلان را ملاحظه می‌کنید.

خانم عبادی در سخنرانی جالب خود در مورد بعضی از استراتژی‌های جنبش زنان در ایران گفت:

«من می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و در مورد کمپین یک میلیون امضا صحبت کنم. اما قبل از واردشدن به بحث اصلی یادآور می‌شوم که زنان ما در ایران در تمام حوزه‌های اجتماعی حضور دارند و از نظر فرهنگی بسیار جلو هستند. ۶۳ درصد از دانشجویان کشور، دختر هستند و درصد قابل توجهی از زنان به اشتغال در کارهای دولتی، علمی و غیره می‌پردازند. حتی در کابینه‌ی جدید آقای احمدی‌نژاد یک خانم به عنوان وزیر بهداشت و یک خانم به عنوان معاون رئیس‌جمهور حضور دارند.

اما علی‌رغم وضعیت فرهنگی پیشرفته زنان، بعد از انقلاب قوانین تبعیض‌آمیز علیه آنان تصویب شد. من برای آگاهی شما چند نمونه را نام می‌برم. مثلا در قوانین فعلی ارزش جان یک زن با جان یک مرد برابر نیست. خسارتی که در این مورد به زنان تعلق می‌گیرد نصف خسارتی است که به مردان تعلق می‌گیرد. شهادت دو زن در دادگاه برابر شهادت یک مرد است. مرد در آن واحد می‌تواند چهار زن داشته باشد و هر زمان که خواست می‌تواند زنش را طلاق دهد. در صورتی که زنان تنها در بعضی شرایط می‌توانند تقاضای طلاق کنند.

راستش را بخواهید من فکر می‌کنم که انقلاب ما در ۱۹۷۹، انقلاب مردان علیه زنان بود. زیرا در قوانین تصویب‌شده بعد از انقلاب حقوق زنان پایمال شده است. طبیعی است که زنان آگاه و تحصیل‌کرده علیه این قوانین‌اند و با آن مبارزه می‌کنند.

حالا برگردیم به جنبش فمینیستی فعلی که نه رهبر دارد و نه اداره مرکزی، اما در هر خانواده‌ی ایرانی که به برابری معتقد است جایگاه خود را پیدا کرده و در سال‌های گذشته خلاقیت‌های بسیاری از خود نشان داده است. کمپین یک میلیون امضا یکی از این خلاقیت‌هاست که خواهان بدست‌آوردن حقوق برابر است. با نوشتن قوانین به زبان ساده در کتابچه‌ای و توزیع آن به میان مردم آمده و موفق هم بوده است.»

خانم عبادی در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت:

«من یادم می‌آید که قبل از انقلاب، مجله‌ای هفتگی برای زنان داشتیم که در مورد قوانین و اخبار مربوط به زنان می‌نوشت. بعد از انقلاب روزی یکی از خانم‌های انقلابی و معتقد با چادر سیاه به دفتر این مجله آمد. او جوان بود و می‌خواست این مجله را که از نظر او سم مهلک برای زنان بود تعطیل کند و آن را متحول کند.

تا چند ماه اساسا کلمه‌ی «تساوی حقوق» تابو بود. اما همین خانم پس از مدتی و با مواجه‌شدن با مسائل واقعی زنان چنان متحول شد که توانست یک ماه‌نامه‌ی علمی و در نوع خود بهترین را در زمینه‌ی مسائل زنان منتشر کند. این مجله آن‌قدر پیشرو بود که موضوع مطالعه در بسیاری از دانشگاه‌های خارج شد.¹ در نهایت هم دولت پس از چند سال این ماهنامه‌ی مترقی را تعطیل کرد.

در اینجا باید به این نکته مهم اشاره کنم که زنان متعلق به اقشار مذهبی و سنتی که کاملا به انقلاب وفادار بودند نیز پس از انقلاب مزه‌ی ظلم و تبعیض را چشیدند. کم‌کم دست همکاری به سوی زنانی دراز کردند که صحبت از تساوی حقوق می‌کردند. من در آغاز فکر می‌کردم که هیچ کس را پیدا نمی‌کنم که با او در این موارد بتوانم حرف بزنم و تنها برای خودم و برای آینه حرف می‌زنم. هیچ‌کس حاضر نبود به من گوش دهد. اما امروز پس از سی‌سال می‌بینم که دختران مذهبی و حتی بنیادگرا از من مترقی‌ترند و به دنبال حقوق برابر هستند. این دلیل قوت و پیروزی جنبش زنان ما است.

ما استراتژی‌های متفاوتی را به کار گرفتیم. یکی از روش‌های ما این است که به اعتقادات و مذهب مردم احترام گذاشتیم و گفتیم خواهان تساوی حقوق هستیم. شما امروز فیلم کمپین یک میلیون امضا را دیدید. کتابچه‌ی قوانین طوری تنظیم شده است که دادستان نمی‌توانست مارا متهم به مخالفت با اسلام کند. من می‌دانم که وزارت اطلاعات کارشناسان متعددی را به کار گرفت تا بتواند درخواست‌های ما در بیانیه‌ی کمپین را ضد دین اسلام اعلام کند. اما حتی یک جمله هم پیدا نکردند. حکومت در ایران نمی‌توانست ادعای برابری‌خواهی زنان را بپذیرد. زیرا این امر در واقع سنگ بنای دموکراسی در ایران خواهد شد. به همین علت زنان فعال در کمپین را دستگیر کرد. من وکالت چند نفر از آنان را در دادگاه به عهده داشتم. دادستان نتوانست آن‌ها را به اتهام اقدام علیه دین اسلام محکوم کند.

من تمام تفاسیر و فتواهای مراجع دینی را در رد نظرات دادستان مطالعه کرده و با خود داشتم. او هر اتهامی زد، من با ارائه سند و مدرک دینی آن را خنثی کردم. او در نهایت عصبانی شد و زنان کمپین را متهم به اقدام علیه امنیت ملی کرد. من به او گفتم اگر زنی نخواهد که شوهرش زن بگیرد، این اقدام علیه امنیت ملی است و باعث می‌شود که امریکا به ما حمله کند؟ (خنده‌ی حاضرین)»

در انتها خانم عبادی با تاکید بر استفاده از منابع دینی و شرعی در رد اتهاماتی مانند ارتداد و اقدام علیه امنیت ملی تاکید کرد که استراتژی استفاده از تفاسیر گوناگون دینی در غرب هم وجود دارد:

«آیا تمام کلیساها و دستگاه دینی مسیحی یک نظر درباره سقط جنین و یا هم‌جنس‌گرایی دارند؟ یک کلیسا سقط جنین را قبول دارد و دیگری آن را رد می‌کند و آن را جنایت علیه بشریت می‌داند. همین روش در سیستم‌های سیاسی هم وجود دارد. به تفاوت میان کوبا و چین که در هر دو کشور حزب کمونیست حاکم است، بیاندیشید.

ما در کمپین یک میلیون امضا به مردم می‌گوییم شما می‌توانید مسلمان باشید و تصویب حقوق برابر برای زنان و دختران هیچ منافاتی با دین شما ندارد. ما باید بتوانیم مردم مسلمان را با خود همراه کنیم. این استراتژی در کشورهای دیگر اسلامی هم می‌تواند موثر باشد.»

پس از خانم عبادی، خانم پروین اردلان ژورنالیست و از اعضای فعال و سرشناس جنبش زنان صحبت کرد. بخشی از سخنرانی او از این قرار است:

«اتهام علیه امنیت ملی اتهام بزرگی است. در دادگاه گفتند شما از چه راهی امرار معاش می‌کنید و شغل این خانم‌ها چیست. باید بدانید که بعضی از دوستان ما به خاطر کار در کمپین حتی کارشان را از دست دادند و زندگی خصوصی آنان تحت‌الشعاع قرار گرفت. حتی از خانه و کاشانه خود رانده شدند. مشکلات ما خیلی زیاد است و آزادی حرکت بسیار محدود.

سمینار «جنبش‌های زنان برای پایان‌دادن به نابرابری جنسیتی و خشونت درآغاز دهه‌ی دوم قرن جدید»

من می‌خواهم به بعضی نکات مهم دیگر اشاره کنم. مثلا این که چطور می‌توانیم مردان را با خود همراه کنیم. در دهه‌ی اول بعد از انقلاب کار در مورد مسائل زنان تقربیا امکان نداشت. این دهه، دوره‌ی از دست‌دادن بود و بسیاری از زنان آگاه مجبور به مهاجرت و یا انزوا شدند. اما در دهه‌ی دوم انقلاب کم‌کم محافل کوچک زنان پا گرفتند. در دهه‌ی سوم با پیوستن شبکه‌های زنان به یکدیگر جنبش جدیدی متولد شد و نسلی که من به آن متعلق‌ام به میدان آمد. کار با مردان در ابتدا آسان نبود. ما احتیاج به گسترش ارتباط و آگاهی‌رسانی داشتیم.

مردان سعی داشتند که کنترل و سلطه را حفظ کنند. درجریان به راه‌اندازی کمپین، ما روی آموزش ارتباط و آگاهی تاکید کردیم و توانستیم گروهی از مردان را با خود همراه کنیم. به جز خطرات جدی مانند بازداشت، مردان کمپین با تمسخر دیگران هم روبرو بودند. اما در موضوع آموزش‌ بسیار موفق بودیم و سعی کردیم به طور مرتب به نقد روش‌های به کار گرفته‌شده پرداخته و شیوه‌ی کار را بهتر و بهتر کنیم. موضوع دیگر گسترش ارتباط میان نسل‌های گوناگون زنان بود. در این کمپین ارتباط و تبادل تجربه خیلی اهمیت دارد و ما در ایجاد دیالوگ میان زنان در گروه‌های سنی متفاوت موفق بودیم.

ارتباط چهره به چهره با مردم در خیابان، محیط کار، مترو و هر جای دیگر ویژگی اصلی این کمپین است. مخاطب قراردادن آنان و گفتگویی که معمولا یک ربع ساعت طول می‌کشد بسیار موثر است، حتی اگر فرد بیانیه برای حقوق برابر را امضا نکند. ارتباط انجام شده و او بدون شک به آن فکر خواهد کرد. اعضای کمپین تمام تجربیات خود در این زمینه را در وب‌سایت‌ها منعکس کردند و ما بسیار از هم آموختیم. اطلاع‌رسانی حتی در زندان هم ادامه داشت.

من می‌توانم بگویم که این کمپین در واقع برآیند تمام فعالیت‌های ما در سال‌های اخیر بود. تجربه‌ای ارزش‌مند در به کارگیری روش‌های مدنی و مسالمت‌آمیز و کار شبکه‌ای از طرف جنبش زنان، تجربه‌ای است که می‌تواند در بقیه حوزه‌های سیاسی و اجتماعی در ایران نیز به کار گرفته شود. روش‌های مبارزه‌ی دموکراتیک برای تغییر قوانین تبعبض‌آمیز می‌توانند آگاهی و همکاری میان مردم را افزایش داده و من به آن عمیقا باور دارم.»

در پایان این سمینار خانم مهناز افخمی با آرزوی آنکه دهه‌ی دوم قرن حاضر برای جنبش‌های زنان دهه‌ی اقتدار و همکاری باشد و توان‌مندی در زمینه‌ی گسترش همکاری، قدرت آگاهی‌دادن، یادگیری، تصمیم‌گیری و انتقاد در میان شبکه‌های زنان جهان افزایش یابد، با خواندن شعر معروف سعدی، از همه برای شرکت در این گردهمایی تشکر کرد:

بنی‌آدم اعضای یک‌دیگرند
که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار.

نُهمین برنامه‌ی موسیقی مقامی ترکمن اختصاص دارد به معرفی هنرمندان گروه موسیقی «ملانفس» که طی این مدت با هنرنمایی‌های‌شان آشنا شدیم.

در برنامه‌ی «هر قوم یک تاج دارد؛ ترکمن دو تاج» پای صحبت موسی جرجانی نشسته بودیم.

موسی جرجانی

حاج «محمد ایری» مسئول گروه موسیقی ملانفس است که در برنامه‌های گذشته با نواختن سازهای او آشنا شدیم. محمد ایری از جمله کسانی بود که ما را در تهیه‌ی این برنامه‌ها همراهی کردند.

در برنامه‌ی «این نی مانند انسان حرف می‌زند» حاج محمد ایری در باره‌ی «نی زبان‌دار کوچک» صحبت کرده بود.

حاج محمد ایری

استاد «ایل‌محمد قورچایی» نی‌خوان و نی نواز نامی ترکمن؛ در گروه موسیقی ملانفس هنرنمایی می‌کند.
یکی دیگر از اعضاء گروه ملا نفس استاد «نظرلی خوجَملی» است که نی‌نواز ماهری‌است.

در دو برنامه از صحبت‌های این دو هنرمند بهره بردیم.؛ «ترکمن‌ها به موسیقی درمانی اعتقاد دارند» و «از چراندن گوسفندان و سر جالیز تا جشن‌واره‌ها».

ایل‌محمد قورچایی و نظرلی خوجملی

استاد «حالت سعادتی» (طواق سعادتی» یکی دیگر از هنرمندان گروه موسیقی ملانفس است که چه در خوانندگی و چه در دوتار نوازی از هنرمندان برجسته‌ی موسیقی ترکمن محسوب می‌شود.

در برنامه‌ی «لآله؛ ناله‌ی دل‌خراش دختران ترکمن» هم از هنرنمایی استاد سعادتی استفاده بردیم و هم از صحبت‌های ایشان.

حالت سعادتی و گل محمد کم

استاد حاج احمد کشواد؛ در گروه ملانفس؛ نی‌خوانی می‌کند. احمد کشواد از آن دست هنرمندان محجوبی است که کم حرف می‌زند. گفت‌وگوی کوتاهی با ایشان داشتم:

چطور که فقط همراه با نی می‌خوانید و با سازهای دیگر نمی‌خوانید؟

با نی دوست دارم دیگر.

نغمه‌های مقامی ترکمن را می‌خوانید؟

بله. من از پانزده‌سالگی خوانندگی را شروع کردم.

بیشتر اشعار کدام شاعر را می‌خوانید؟

از «مختوم‌قلی فراغی»، «ملانفس» و «ملا مسکین‌قلیچ» می‌خوانم.

شما بیشتر در مراسم جشن می‌خوانید؟

بله.

موسیقی ترکمن که خیلی ریتم شاد ندارد صدای نی هم که با موسیقی شاد جور در نمی‌آید؛ شما در مراسم جشن چه می‌خوانید که شاد باشد؟

من ترانه‌های شاد هم دارم و می‌خوانم.

استاد حاج احمد کشواد و استاد ایل محمد قورچایی

از این دورانی که فعالیت هنری داشته‌اید خاطره‌ای برای‌مان تعریف کنید.

یک جایی داشتم می‌خواندم که یک پیر مرد نی‌نوازی به من گفت بیا کنار من بنشین تا من نی بزنم و تو بخوانی. او نی زد و من خواندم. در حین خواندن من پیرمرد بیچاره غش کرد!

تحت تاثیر صدای شما غش کرد؟

بله.

دو هنرمند جوان و نوجوان با گروه ملانفس هم‌کاری می‌کنند که هر دو؛ فرزندان استاد «حمید کم» کمان‌چه‌نواز نام‌دار ترکمن؛ هستند. «گل‌محمد کم» و «ایوب کم».

گل‌محمد 19 ساله است و از دوران کودکی «دوتار» و «کمان‌چه» می‌نوازد. «ایوب کم» هم خواننده است و هم دوتار نواز.

ایوب کم و گل‌محمد کم

گفت و گوی کوتاهی با ایوب کم داشتم:

لطفآ خودتان را معرفی کنید.

من «ایوب کم» هستم 13 ساله از بندر ترکمن. نام پدرم استاد «حمید کم» است که کمانچه‌‌می‌زند.

چه سازی می‌نوازی؟

دوتار می‌زنم و خوانندگی می‌کنم.

از چند سالگی آموختن موسیقی را شروع کردی؟

از 5 سالگی.

خودت علاقه‌مند شدی یا به تو گفتند یاد بگیر؟

مفصله؛ بگم؟

آره، حتما!

من 5 سالم بود که مراسم یادبود «مختوم‌قلی فراغی» برگزار شد. آقای «گلدی‌نژاد»(1) که حدودآ پنج، شش سال از من بزرگ‌تر است؛ در آن مراسم می‌خواند. من به پدرم گفتم «این هم مثل منه؛ منم بخونم چطوره؟» بابام هم گفت باشه اشکال نداره.

همان‌روز تا به خانه‌ی آقای سعادتی برسیم من تمرین کردم و یک ترانه یاد گرفتم. بعد در مراسمی که هر سال آقای سعادتی برای مختوم‌قلی فراغی برگزار می‌کند خواندم که شعر آن از مختوم‌قلی فراغی هست.

دوتار نوازی را از چه سنی شروع کردی؟

حدود دو سال بعد. یعنی از شش، هفت سالگی شروع کردم.

خوانندگی را بیشتر دوست داری یا نوازندگی را؟

هر دو را یک‌نواخت دوست دارم.

پدرت که استاد کمان‌چه است؛ در دوتار چه دیدی که به طرف آن کشیده شدی؟

علاقه داشتم. صدای دوتار را کمی دل‌نشین‌تر می‌دیدم. این بود که به طرف دوتار کشیده شدم.

دوتار بچه‌ها همان دوتار بزرگ‌سالان است یا کوچک‌تر است؟

تا سه، چهار سال اول دو تار من کمی کوچک‌تر بود؛ چون جثه‌ی خودم هم کوچک‌تر بود. اما حالا دو تار من همان دوتار بزرگ‌سالان است.

ایوب کم؛ (عکس‌ها، مینو صابری، زمانه)

اول حکایت مقام‌ها را یاد می‌گیرید؛ بعد نواختن آن‌را؟

پدرم بیت به بیت برایم ترجمه می‌کند.

دوست داری با این راهی که انتخاب کردی؛ به کجا برسی؟

من موسیقی را یک چیز تفریحی می‌دانم و بیشتر به درس خواندن تکیه می‌کنم. به درس خیلی علاقه دارم. می‌خواهم با درس خواندن دکتر بشوم و شغل‌های خوب به‌دست بیاورم.

در چه جشن‌واره‌هایی شرکت کرده‌ای؟

در جشن‌واره‌ی «مقام‌نوازان جوان» که در فرهنگ‌سرای نیاوران برگزار شد به همراه برادرم «گل‌محمد» شرکت داشتم. سال ۱۳۸۵ در دهمین جشن‌واره‌ی «کیش» شرکت کردم. تهران هم زیاد برنامه اجرا کرده‌ام؛ فرهنگ‌سرای انقلاب، بهارستان.

یک مسابقه در بندر ترکمن بود که همه‌ی خواننده‌های استان گلستان آمده بودند. آن‌زمان ۱۰ ساله بودم و مقام نخست خوانندگی را کسب کردم.

خاطره‌ی شیرین داری برای‌مان تعریف کنی؟

خاطره‌ی شیرین نه؛ تلخ دارم!

شبی که می‌خواستم برای اجرای برنامه به جزیره‌ی کیش بروم؛ پدر بزرگ‌ام یعنی پدر ِمادرم که اسم‌اش «پیخی حاجی کم» بود فوت کرد.

پیش از رفتن‌ام به بیمارستان رفتم و گفتم پدر بزرگ من دارم می‌روم جزیره کیش؛ شما اجازه می‌دهید؟

او هم گفت انشاالله به سلامت بری و برگردی. این حرف را به من در حالتی زد که دیگر نمی‌توانست حرف بزند.
من رفتم و فردای آن شب پدر بزرگ‌ام فوت کرد.

در برنامه‌ی بعد؛ که در واقع برنامه‌ی پایانی موسیقی ترکمن هست علاوه بر اشاراتی به نکته‌هایی از موسیقی ترکمن که تا به حال مطرح نکرده‌ایم؛ با هنرمندان گروه موسیقی «دولت‌محمد آزادی» آشنا خواهیم شد.

عربستان سعودی و امارات متحده برای تحت فشار گذاشتن چین جهت موافقت با تصویب دور جدید تحریم‌ها علیه ایران «اعلام آمادگی» کرده‌اند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، رابرت گیتس، وزیر خارجه ایالات متحده که امروز پنج‌شنبه برای جلب پشتیبانی امارات متحده جهت تحریم بیشتر ایران وارد ابوظبی شده‌بود این مطلب را به خبرگزاران اعلام کرد.

رابرت گیتس در امارات

وی با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی و معاون فرمانده نیروهای مسلح امارات دیدار کرده‌است.

رابرت گیتس هم‌چنین افزود که دو کشور در مورد ترغیب روسیه در این زمینه «گشاده‌رو» بوده‌اند ولی به خاطر حمایت بیشتر روسیه در این خصوص «نیاز چندانی به این مسئله حس نمی‌شود.»

سفر وزیر خارجه آمریکا به امارات متحده یک روز پس از سفر وی به عربستان سعودی انجام می‌شود. آقای گیتس، در ریاض، پایتخت عربستان سعودی از مقامات آن کشور خواست تا از اعمال تحریم‌های تازه علیه ایران در سازمان ملل پشتیبانی کند.

وی تأکید کرد که تحریم‌های مالی قرار است علیه سپاه پاسداران اعمال شود نه علیه مردم ایران.
تقویت وضعیت دفاع هوایی و موشکی عربستان از دیگر موضوعات مورد گفت‌وگو میان این مقام آمریکایی با ملک عبدالله بود.

وزیر دفاع آمریکا به خبرنگاران گفت که قصد دارد راه‌های افزایش فشار بر ایران از طریق فشار بر شرکت‌های مرتبط با سپاه پاسداران که در دبی فعالیت دارند را در این گفت‌وگوها مطرح کند.

بازدید رابرت گیتس از منطقه هم‌چنین بخشی است از کوشش دیپلماتیک ایالات متحده برای فشار بیشتر بر چین با استفاده از اهرم نفت. آمریکا در راهبرد جدید خود می‌کوشد کشورهای عربی خلیج فارس را ترغیب کند تا از نفت خود به عنوان اهرمی بر چین برای موافقت با تحریم بیشتر ایران استفاده کنند.

خبرگزاری رویترز از قول یک مقام ارشد در وزارت دفاع آمریکا از «استقبال» مقامات سعودی از تلاش واشینگتن برای فشار آوردن بر تهران خبر می‌دهد.

سعود الفیصل، وزیر خارجه عربستان، به تازگی خواستار راه حلی «فوری‌تر» از افزایش تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران، برای حل و فصل برنامه اتمی این کشور شد.

تمرکز دیپلماتیک آمریکا بر خلیج فارس امروز واکنش تند محمود احمدی‌نژاد را در بر داشت.
وی در سخنرانی امروز خود در بندر عباس در جنوب ایران، بار دیگر خواستار خروج نیروهای غربی از حوزه خلیج فارس شد و تهدید کرد که جوانان منطقه «دست آنان را خواهند برید.»

دو هزار تن از دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف با ارسال نامه‌ای به سعید سهراب‌پور، رئیس این دانشگاه، خواستار تلاش برای آزادی مهدی کلاری، کوهیار گودرزی و تارا سپهری‌فر، سه دانشجوی زندانی این دانشگاه شدند.

دانشجویان دانشگاه شریف با اعتراض به «سکوت و سیاست‌ورزی» مسئولان دانشگاه شریف نسبت به دانشجویان زندانی این دانشگاه، می‌گویند: «به جای واکنش در برابر اتفاقات اخیر شاهد تسلیم شدن دانشگاه در برابر فشارهای نهادهای خارج از دانشگاه و صدور احکام انضباطی به دانشجویان از سوی دانشگاه هستیم.»

کوهیار گودرزی، دانشجوی ورودی سال ۸۳ مقطع کارشناسی رشته مهندسی هوافضا، ۲۹ آذر ماه جاری بازداشت شده و از آن زمان در زندان اوین است.

تارا سپهری‌فر، دانشجوی ورودی سال ۸۴ مقطع کارشناسی رشته مهندسی شیمی نیز از ۲۱ بهمن ماه در بازداشت است. وی دبیر انجمن اسلامی این دانشگاه است و بنا به این نامه «نقش به سزایی در عقلانی کردن فضای ملتهب پس از انتخابات در دانشگاه» داشت.

دادگاه انقلاب، مهدی کلاری، دیگر دانشجوی این دانشگاه را به دو سال و شش ماه زندان محکوم کرده‌است. آقای کلاری دانشجوی ورودی سال ۸۶ مقطع کارشناسی رشته مهندسی شیمی است.

در بخشی از نامه دانشجویان دانشگاه شریف آمده‌است: «آن روز اول که به دانشگاه پا می‌گذاشتیم، گمان می‌بردیم می‌توان از این مکان مقدس در جهت گام برداشتن برای آبادانی و آزادی ایران عزیزمان استفاده نمود. اما اتفاقات اخیر واقعیت دیگری را نشان می‌دهد.»

دانشجویان امضاکننده این نامه نوشته‌اند: «هرچند که ما دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف به راهی که دوستانمان انتخاب نموده‌اند، افتخار می‌کنیم و آن را گامی در جهت عینیت بخشیدن به همان حریتی می‌دانیم که همگی از کودکی آن را آموخته‌ایم، اما از وضعیت این عزیزان و اخباری که به گوش می‌رسد عمیقاً نگرانیم.»

در ادامه این نامه که خطاب به رئیس دانشگاه شریف نوشته شده آمده‌است: «ما دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف بر این عقیده‌ایم که اعتراض به وضعیت دوستان دربندمان که جزئی از فرزندان این کشورند و شما بارها ادعای پدری بر آنان را داشته‌اید از اهم وظایف شماست و این اعتراض وظیفه‌ای است که ما آن را بر دوش شما می‌بینیم.»

در ۹ ماه اخیر، شماری زیادی از دانشجویان معترض به نتایج دهمین انتخابات ریاست جمهوری و رخدادهای پس از آن بازداشت شده‌اند. دادگاه، برخی کنشگران دانشجویی را به احکام سنگین حبس محکوم کرده‌ است.

هوشنگ امیراحمدی، استاد دانشگاه راتگرز در ایالت نیوجرسی آمریکا است. اما نام او بیشتر با «شورای ایرانیان و آمریکاییان» که در سال ۱۹۷۹ تاسیس کرد و هم‏چنین معادلات پشت پرده میان ایران و آمریکا پیوند خورده است.

این‏روزها، در شرایطی که ورود به ایران و خروج از آن، نگرانی‏های فراوانی را برمی‏انگیزد، بار دیگر آقای امیراحمدی در تهران است.

اما آقای امیراحمدی در این باره می‏گوید:

راست‏اش را بخواهید، من فضای ایران را فضای خیلی آرام و خوبی دیدم. به هرحال ملتی هستند که از دولت‏شان شکایت دارند و گاهی تظاهراتی هم انجام می‏دهند. دولت هم سرکار است و دارد کارش را انجام می‏دهد.

من همیشه ایران داخل کشور و ایران خارج از کشور را دو ایران متفاوت دیده‏ام. ایران خارج از کشور همیشه ایران سیاه‏تر و تاریک‏تری است. در این مورد شک نداشته باشید. اما ایران داخل کشور، همیشه آن‏قدر تاریک و سیاه نیست که در بیرون دیده می‏شود.

ضمن این که تعداد زیادی از ایرانیان مخالف حکومت هستند. این یک حقیقت است. اما این‏طور نیست که این‏جا همه‏چیز به‏هم ریخته و دنیای تاریکی است.

دکتر هوشنگ امیراحمدی، رییس شورای آمریکاییان و ایرانیان / عکس: اعتماد

آیا این سفر شما به ایران، یک سفر کاری محسوب می‏شود؟ آیا شما پیغامی را از جانب آمریکاییان برای مسئولان ایرانی می‏برید؟

نه؛ نه واقعاً! من همیشه تجزیه و تحلیل دارم و آن‏ها را ارائه می‏دهم. این‏جا هم همین کار را کردم. این‏جا هم چیزهایی یاد می‏گیرم و برای آمریکایی‏ها توضیح می‏دهم. وظیفه‏ی من همیشه ارائه‏ی درک شفاف‏تری از مسائل ایران و آمریکا برای هردو طرف بوده است.

یکی از مشکلات رابطه‏ی ایران و آمریکا این بوده که این دو همیشه درک درستی از هم‏دیگر ندارند و سیاست‏های هم‏دیگر را نمی‏فهمند. نیروهایی هم هستند که در این رابطه مرتب لجن می‏ریزند و این رابطه تبدیل به یک لجن‏زار شده است. هرنوع حرف و اطلاعاتی در آن هست، اما ۹۰درصد این اطلاعات هم هیچ اساسی ندارد. این است که یکی از وظایف من همیشه این بوده که سعی کنم این آب را مقداری شفاف کنم.

آیا این تلاش‏های شما در شرایط فعلی، ممکن است به کاهش تنش میان ایران و آمریکا منجر شود؟ با توجه به وضعیتی که الان حاکم است؟

در پنج تا شش ماه آینده کاهش تنش نخواهیم داشت. ولی اعتقاد دارم که از شش ماه بعد تا یک‏سال، جریان به طور کلی عوض خواهد شد. در شرایط حاضر هر دو طرف در یک موج کاهش تنش قرار ندارند.

ولی این جریان در آینده‏ی نزدیک سرش به سنگ خواهد خورد، دوباره به واقعیت‏های برمی‏گردد و متوجه می‏شود که راهی جز این که با هم بنشینند، مصالحه کنند، حرف بزنند و با منطق جلو بروند، راه دیگری ندارند.

منظورتان از «جریانی که سرش به سنگ خواهد خورد» در سمت ایران است یا آمریکا؟

هردو طرف؛ طرف آمریکایی‏ها بعد از انتخابات اخیر فکر می‏کردند وقت آن رسیده که فشارها را زیاد‏تر کنند و در شرایطی که در درون ایران هم فشار وجود دارد، بتوانند جمهوری اسلامی را از هم بپاشانند. فعلاً هنوز هم در همان موضع فکری هستند.

ولی اعتقاد دارم به زودی متوجه خواهند شد که شاید این تفکر درستی نیست که بشود جمهوری اسلامی را به این سادگی سرنگون کرد. بنابراین وقتی به واقعیت وجودی کشوری که یک ثبات نسبی دارد می‏رسند، باید با این کشور صحبت کنند. احساس من این است که آمریکایی‏ها فعلا نمی‏خواهند بپذیرند که دولت آقای احمدی‏نژاد سه سال دیگر می‏ماند.

مشکل این است که شما از شش ماه آینده صحبت می‏کنید. در حالی که همین روزها قرار است قطعنامه‏ی چهارم تشدید تحریم‏ها تصویب شود و رابطه‏ اساس دست‏خوش تنش‏های بزرگ‏تری بشود.

همه چیز می‏تواند اتفاق بیفتد. بعد از شش ماه می‏تواند حتی جنگ هم راه بیفتد. ولی من همیشه اعتقاد داشته و دارم که تحریم‏ها کار نخواهند کرد و آمریکایی‏ها در آینده‏ی نزدیک متوجه خواهند شد که بازهم حرکتی کرده‏اند که نتیجه‏ای نخواهد داشت و ادامه‏ی آن جز فرصت بیشتری به جمهوری اسلامی دادن کاری نمی‏تواند انجام بدهد.

بنابراین به جایی می‏رسند که حرکتی انجام بدهند. این حرکت می‏تواند حرکت جنگی هم باشد. ولی در هر حال از وضعیت کنونی خارج می‏شود.

از سوی دیگر، چون آمریکا دست‏کم در این مقطع آمادگی برخورد نظامی با ایران را ندارد، ممکن است بخواهد گزینه‏ی دیگری جلوی پای جمهوری اسلامی بگذارد و جمهوری اسلامی هم مجبور شود چنین گزینه‏ای را بپذیرد. چون گزینه‏ی جنگ برای جمهوری اسلامی هم گزینه‏ی مطلوبی نیست و اساساً غیرممکن است بتواند آن گزینه را با آمریکا جلو ببرد.

ضمن این که همان‏طور که گفتید، اگر این رابطه در طی شش ماه آینده خراب شود، به این آسانی هم درست نخواهد شد. اما حوادث در رابطه‏ی ایران و آمریکا همیشه خیلی مهم بوده‏اند؛ هم در جهت خراب کردن این رابطه و هم در جهت کاهش تنش.

شما در مورد برخورد مسالمت‏آمیز یا خشن با ایران از جانب آمریکا، همیشه گفته‏اید که دو آمریکا وجود دارد؛ آمریکایی که طرف‏دار اسراییل است و آمریکایی که منافع آمریکا را بر منافع اسراییل ترجیح می‏دهد و گفته‏اید که این نیروها همه جا هستند. ولی در زمان آقای بوش شاهد بودیم که مثلا سیاست‏های وزارت خارجه‏ی آمریکا معمولا از مواضع وزارت دفاع آمریکا مسالمت‏آمیز‏تر بود. الان هرکدام از این نهادها در آمریکا در کدام سو ایستاده‏اند؟

بله زمان بوش وزارت امور خارجه‏ی آمریکا خیلی نرم و وزارت دفاع خیلی سفت و سخت بود. الان در دوران آقای اوباما قضیه عکس شده است و ما می‏بینیم که وزارت خارجه خیلی تند شده و وزارت دفاع در مورد ایران خیلی نرمش دارد. برای این که از یک برخورد نظامی می‏ترسد و می‏خواهد کار به جایی نکشد که منجر به برخورد نظامی بشود.

معمولا سازمان سیا همیشه این وسط بوده و خیلی معقول‏تر از بقیه فکر و عمل کرده است. در واقع، سیستم‏های امنیتی آمریکا همیشه نسبت به ایران معقول‏تر عمل کرده‏اند.

ولی واقعیت این است که نیروهایی که خارج از دولت هستند ولی به دلایلی بخش امنیتی آمریکا را خصوصی کرده‏اند و کارهای مهمی آن‏جا انجام می‏دهند، خیلی شدید دنبال تحریم، تهدید و جنگ با ایران هستند. چرا که از آن پول می‏سازد. مثلا بازنشسته‏های سیا، اف‏بی‏آی و موساد هستند با جنگ و تحریم بیزنس می‏سازند.

سفر آقای احمدی‏نژاد به افغانستان را چگونه ارزیابی می‏کنید؟ آقای رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا، این سفر را دردسرساز خواندند.

سفر آقای احمدی‏نژاد به افغانستان در پاسخ به سفر آقای کرزای، به اتفاق رییس جمهور پاکستان به ایران بود. پاکستان، ایران و افغانستان دارند با هم بر سر مسائل امنیتی و مساله‏ی تروریسم همکاری وسیعی می‏کنند. در این رابطه چندین بار در تهران و کراچی با هم ملاقات کرده‏اند. این بار هم نوبت کابل بود.

من فکر نمی‏کنم این گفته‏ی آقای گیتس درست باشد. اساساً آقای گیتس باید از این سفر استقبال می‏کرد. برای این که هدف آن هماهنگ کردن این سه کشور در مبارزه با تروریسم بوده است. دستگیری ریگی به نظر من، یکی از نتایج همین حرکت‏ها بود و نشان می‏دهد که هم برای افغانستان و هم پاکستان دارد نتیجه می‏دهد.

موفقیت‏هایی که پاکستان بر علیه طالبان داشته یا خود افغانی‏ها در داخل کشورشان داشته‏اند، بخشی از حرکتی است که بین سه کشور از مد‏‏ت‏ها پیش شروع شده است و این همکاری‏ها باعث به دست دادن نتایج خوبی شده است.

بنابراین، تعجب می‏کنم چرا آقای گیتس فکر می‏کند، این سفر مشکل‏ساز خواهد بود. من اعتقاد دارم، برعکس می‏تواند خیلی برای آمریکا مفید باشد.

آقای امیراحمدی، همیشه پرسش ویژه‏ای در رابطه با فعالیت‏های شما مطرح می‏شود؛ شما رابطه‏ی آمریکا را با کدام ایران می‏خواهید بهبود ببخشید؟ به هرحال، واقعیت این است که دمکراسی در ایران و یا مساله‏ی حقوق بشر، نه فقط مورد اعتراض اپوزیسیون ایران که در سطح جهانی مطرح هستند. وقتی مساله‏ی پیش‏رفت روابط ایران و آمریکا و اساساً پیش‏رفت و توسعه ایران مطرح می‏شود، شما به این مسائل چگونه نگاه می‏کنید؟

من همیشه گفته‏ام که ایران کشوری است که دچار گرفتاری‏های زیادی است. مسائل عدیده‏ای دارد و مسائل آن را با احساس و با داد و فریاد نمی‏توان حل کرد. باید تعقل کرد و راه پیدا کرد. باید ائتلاف کرد، باید آشتی ملی کرد و دور هم جمع شد. من امیدوارم که به این شکل پیش برود. هیچ چاره‏ی دیگری هم نیست.

مسائل ایران، مسائل ملی هستند، مسائل جناحی نیستند. مسائل ملی را نمی‏شود جناحی حل کرد و تا وقتی که این جناح‏ها در مورد مسائل ملی، جناحی فکر می‏کنند، راه به جایی نمی‏برند.

به همین دلیل هم من خودم همیشه سعی کرده‏ام در چند سالی که به ایران رفت و آمد کرده‏ام، این تز را پیش ببرم که مسائل ما ملی است و بنابراین ما نیاز داریم به این که به صورت یک ملت، سفره‏ی وسیع‏تری پهن کنیم و دور این سفره همه در چهارچوب آشتی ملی، دولت ائتلاف و از این دست، با هم بنشینیم.

وگرنه با داد و فریاد و در خیابان شلوغ کردن، کاری پیش نمی‏رود. سوزاندن اتوبوس‏ها و یا زندانی کردن مردم راه‏اش نیست. این راه را در گذشته هم تجربه کرده‏ایم و نتیجه‏ای از آن نگرفته‏ایم. در آینده هم نخواهد شد.
ما باید برگردیم و با تعقل و منطق این جریان را پیش ببریم. راه حل پیدا کنیم، آشتی کنیم و کشور را بسازیم.

ایران نیاز دارد که ساخته شود. مسائل ایران خیلی پیچیده است، فقط دمکراسی نیست، فقط حقوق بشر نیست. بلکه حقوق بشر، دمکراسی، عدالت اجتماعی، توسعه‏ی اقتصادی، رابطه با دنیا و آمریکا و شامل همه‏ی این‏ها باهم می‏شود.

متاسفانه حرف که جناحی می‏شود، یکی دنبال دمکراسی است و دیگری دنبال قدرت‏سازی می‏رود که این غلط است. باید مجموعه‏ای از این جریان‏‏ها را به عنوان یک برنامه‏ی ملی تعریف کرد و برای آن برنامه‏ریزی کرد و جلو رفت.

راهی پر فراز و نشیب و پر از سنگ‌لاخ، راهی پر از صعود‌ها و فرود‌ها، راهی که سال‌ها با آرمان‌هایش فاصله دارد، با کنش‌گرانی مصمم، کنش‌گرانی که نه تنها تاریخ یک‌صد سال اخیر بلکه تجربه‌های به ویژه سه دهه‌ی اخیر را چراغ راه آینده کرده‌اند، جنبشی با توشه‌ای غنی از کاری گروهی با سویه‌ای افقی، جنبشی با قدم‌های کوچک، آرام اما ژرف.

دهه‌ی نخست انقلاب در واقع دهه‌ی از دست دادن بسیاری از دست‌آورد‌ها بود، لغو قانون حمایت از خانواده، پوشش اجباری و عدم کار زنان به عنوان قاضی برخی از آن‌هاست.

زنان بسیاری که با موج انقلاب به سازمان‌های سیاسی پیوستند، آنان که می‌توانستند پتانسیل بالقوه‌ی جنبش زنان باشند با سرکوب‌های دهه‌ی شصت یا اعدام شدند، یا به زندان افتادند و یا به تبعید اجباری تن دادند. نسل جوان دهه‌ی بعد با تجربه‌های نسل قبل، ابتدا آگاهی از حقوق خود را در سرلوحه‌ی برنامه‌های خود قرار داد، پروین اردلان فعال جنبش زنان:

بیشتر دست‌آوردهایی را که زنان که سال‌های قبل از انقلاب به‌دست آورده بودند، بعد از انقلاب از دست رفت، مثلا ما حق رای داشتیم، لایحه‌ی حمایت از خانواده را داشتیم که در نوع خودش خوب بود اما بعد از انقلاب همه‌ی این دست‌آوردها از بین رفت و کنار این‌ها در مورد زنان یک‌جور بی‌حقوقی را دیدیم، زنان حق رای داشتند ولی حق دیگری نداشتند، این دو مورد چیز متفاوتی است.

پروین اردلان، فعال جنبش زنان

با تبعیضات جنسیتی شدیدی مواجه شدیم، مثل بحثی که در مورد حجاب و پوشش اجباری پیش آمد و بعد تفکیک جنسیتی در محیط کار، در دانشگاه، در حوزه‌های عمومی و این به معنی یک‌جور بازپس گرفتن حقوق شهروندی هم از زنان بود. بنابراین دهه‌ی اول ما بیشتر از دست دادن داشتیم، به خصوص فعالان زنان را هم از دست دادیم، بخشی از آنان رفتند و در واقع آن‌جا شروع به فعالیت کردند و این‌جا نبودند.

در دهه‌ی بعد است که بازسازی شروع می‌شود و نسلی جدید خودیابی می‌کند، با نسل قدیم‌تر ارتباط برقرار می‌کند، می‌شناسد و بعد تازه کم‌کم می‌فهمد مسائلی که دارد چیست، در آن دهه ما خیلی توانستیم روی آگاهی کار کنیم و این‌که روی فعالیت‌های جمعی کوچک‌تر، یعنی با شرایطی که دولت فراهم می‌اورد هم هماهنگ بود.

مثلا در دوره‌ی رفسنجانی یک‌ مقدار فضاهای فرهنگی گسترده می شود، در دوره‌ی خاتمی می‌بینیم که ان‌جی‌اوها می‌توانند فعالیت کنند و بحث جامعه‌ی مدنی مطرح می‌شود. می‌خواهم بگویم این‌ها مرتبط با شرایط سیاسی جامعه هم پیش می‌رفته است ولی به هر حال ما در دهه‌ی اول بیشتر روی آگاهی و بعد نقد قوانین کار کردیم و بیشتر این‌جا می‌توانیم ببینیم که خیلی از پیش‌کسوت‌های جنبش زنان، در‌ آن دوره برای نقد موقعیت زنان تلاش کردند و بعد در دهه‌های بعد که فکر می‌کنم آگاهی به حرکت در‌آمد و توانست روی بحث خواسته‌ها حرکت کند. شاید بتوان گفت مهم‌ترین دست‌آورد جنبش زنان ارتقای آگاهی جنسیتی بود.

اگر در دهه‌ی اول انقلاب بسیاری از زنان جذب سازمان‌های سیاسی شدند، در دهه‌ی دوم و سوم صف مستقل زنان برای به دست آوردن حقوق از دست رفته؛ از دست‌اورد‌های این جنبش به شمار می‌رود. زنان آموختند که می‌توانند و باید در کنار جنبش‌های اجتماعی دیگر صف مستقل خود را برای مطالبات ویژه‌ی خود تشکیل دهند. فرانک فرید، شاعر و فعال حقوق زنان:

اگر نطفه‌ی جنبش زنان را بخواهیم، می‌توانیم از مشروطیت پیش بیاییم و بگوییم که زن‌ها همیشه فعال بوده‌اند، منتهی در این ۳۰ سال استقلال جنبش زنان به عنوان یک جنبش مستقل، بزرگترین دست‌آورد آن است. زنان باید مستقل باشند و همیشه خواسته‌ی خودشان را مستقل پیش ببرند و بتوانند اگر یک موقعی مثلا همراه یک جنبش شدند، صدای مستقل خودشان را داشته باشند، تاریخ غرب و تمام کشورها این را نشان می‌دهد، تا هر جا که به زنان نیاز هست آن‌ها را با خود همراه می‌کنند و زمانی که کار با زنان به اتمام می‌رسد و زنان مجبور می‌شوند دوباره بروند و از اول شروع کنند.

فرانک فرید، شاعر و فعال حقوق زنان

دیگر دست‌آورد ۳۰ سال اخیر، آشنا کردن زنان با حقوق خودشان است. ببینید ممکن است ما الآن دسترسی بسیار کمتری به حقوق خودمان، چه حقوق سیاسی، اجتماعی یا مدنی در جامعه داشته باشیم، ولی همین که زنان ما با حقوق خودشان آشنا می‌شوند و بدانند که حقوقی دارند و نباید هیچ قانونی بر ضدشان باشد، حقشان است که کار و شغل برایشان باشد، این حق یک زن هست که مثلا وقتی در یک جامعه کار می‌کند باید تقسیم مسئولیت شود، ممکن است این هنوز صورت نگرفته باشد ولی زنان ما به این واقف شدند.

این به نظر من بالاترین دست‌آورد است زیرا موقعی که فرصتی پیش می‌آید، زن‌ها باید دقیقا بدانند که چه می‌خواهند، معمولا هم وقتی فرصت‌ها پیش می‌آید، ممکن است چنان تنشی باشد که خواسته‌های زنان در آن گم شود ولی وقتی که سال‌ها روی آن کار شده باشد و خواسته‌ها مشخص شده باشد، چنین مشکلی پیش نمی‌آید.

مثلا یک زن خانه‌دار پیش خودش سوال می‌کند که حق من چه شد؟ ممکن است ما الآن مثلا موقعیتی خوبی در جامعه نداشته باشیم ولی همین که این آگاهی در این حد بین زنان و دختران بالا رفته است، به نظر من بعد‌ها نتیجه‌ی خیلی خوبی خواهد داد، این تبعیض‌ها در واقع از ۸۵ سال پیش به این طرف هست، یعنی از زمان حکومت پهلوی‌ها است که تبعیض روی قومیت‌ها یا این‌که یکسان‌سازی فرهنگی، یک کشور، یک دولت، یک ملت، یک لشکر، ریشه‌اش از آن موقع‌ است و بعدا نیز ادامه پیدا کرده است.

تبعیض‌ها وقتی بازتولید شود بسیار طبیعی به نظر می‌آید، ما دیگر احساس نمی‌کنیم که این تبعیض هست و تازه یک انرژی بسیار بیشتری می‌خواهد تا دوباره نسبت به یک موضوع حساسیت ایجاد شود، حالا شما فکر کنید اگر در یک مقطعی جنبش زنان دچار وقفه‌ای شود، دوباره می‌رود از نو شروع می‌کند، جنبش‌های نقاط مختلف کشور هم همین مسئله را طی می‌کنند، یعنی طول می‌کشد تا مسئله‌ای که به نظر بسیار طبیعی می‌آید و به نظر اصلا تبعیض هم نمی‌آید، وقتی که وارد قضایا شوی و نسبت به آن‌ها حساس شدی و لمس‌شان کردی آن موقع‌، تازه متوجه می‌شوی که باید کاری کنی.

در حوزه‌ی قانون، از جهت از دست دادن حقوق، در ده‌ی اول بیشترین شوک به زنان ایران وارد شد. فعالین حقوق زنان بسیار کوشیدند تا این قوانین ناعادلانه مثل نداشتن حق طلاق، حق حضانت، شهادت دو زن به جای یک مرد و .. را مورد نقد قرار دهند، در این راه اما زنان توانستند دست‌آورد‌هایی هرچند اندک را نصیب خود کنند شیرین عبادی، حقوق‌دان:

جنبش تساوی‌طلبی زنان، طویل‌ترین جنبشی است که در ایران وجود دارد. این جنبش رهبر ندارد، اداره‌ی مرکزی و شعبه‌ای ندارد بلکه جای‌گاه آن در منزل هر ایرانی است که به تساوی حقوق اعتقاد دارد، این جنبش در سال‌های گذشته پیروزی‌هایی هم به دست آورده و توانسته ظرف این ۱۵ سالی که از تاریخ شروع آن می‌گذرد، چند قانون را به نفع زن ایرانی عوض کند، از جمله در سال ۲۰۰۴ قانون حضانت به نفع مادران ایرانی اصلاح شد.

شیرین عبادی، حقوق‌دان

این یک قدم به جلو برای زن ایران در اثر مبارزاتی که داشت بود اما ما کیلومترها راه برای رفتن داریم و خواسته‌ی ما تساوی کامل حقوق زن و مرد است و تا آن روز دست از فعالیت برنخواهیم داشت.

نفیسه آزاد از فعالین نسل جوان جنبش زنان بر روی دو دست‌آورد از جمله آگاهی زنان بر حقوق خویش در لایه‌های مختلف جامعه و هم‌چنین آموزش دست می‌گذارد، او بر این باور است هرچند جنبش زنان هنوز به تمرکز زدایی کامل نرسیده، اما سویه‌ی این جنبش تمرکز زدایی از تهران به شهر‌های دیگر ایران نیز هست:

مطالبات زنان خیلی عمومی شده است، یعنی در سطح اجتماع مطرح است، یکی از دست‌آوردهای مهم جنبش زنان این است که عموم جامعه و بیشتر طبقه‌ی متوسط نسبت به آن آگاهی دارندو راجع به آن صحبت می‌کنند. یک دست‌آورد مهم دیگر که به خصوص در این انتخابات اخیر خیلی خودش را نشان داد این بود که درجه‌ی اهمیت مسائل زنان برای قشر سیاسی ایران خیلی بالا رفت، یعنی قبلا کسی از مطالبات جنبش زنان حرف نمی‌زد، کسی فکر نمی‌کرد مسئله‌ی زنان مهم است.

حتی ممکن بود به نظرشان مسخره یا بی‌اهمیت بیاید اما ما دیدیم راجع به آن صحبت شد، بیانیه داده شد و این نشان می‌دهد که جنبش زنان موفق شده است که در واقع درجه‌ی اهمیت مطالبات زنان را در عرصه‌ی سیاست ایران بالا ببرد.

یکی دیگر از دست‌آوردهای خیلی مهم جنبش زنان این است که این جنبش در سال‌های فعالیت خود خیلی به سمت آموزش رفت و این دو دست‌آورد برایش داشته است، یکی این که بدنه‌ای برای جنبش زنان فراهم شده، که توانمند شده است و می‌تواند خیلی کار کند و در جنبش زنان ماندگار است و دیگری این‌که شناخت نیازهای فعلی زنان در ایران خیلی مهم‌تر شده است، در واقع هدف‌مند شدن فعالیت‌های زنان که از آن وجهه‌ی کلی در آمده است. یکی روی قانون کار می‌کند و دیگری روی سنگ‌سار، مثلا در منطقه‌ی کردستان روی ختنه و خشونت کار می‌شود.

نفیسه آزاد، فعال جنبش زنان

این‌ها به نظر من دست‌آورد‌های خیلی مهم جنبش زنان است که علیرغم سختی‌ها و محدودیت‌های زیادی که داشته، توانسته به آن برسد. به هر حال من نمی‌توانم بگویم عدم تمرکز به شکل صد‌در‌صد در جنبش زنان وجود دارد، این طور نیست، ما داریم به آن سمت می‌رویم یعنی این‌که ممکن است یک ایده و کاری مثل کمپین یک میلیون امضا از تهران شروع شود ولی باید دید پتانسیل این را دارد که به شهر‌ها و مناطق مختلف برود، آن‌جا کسانی که درگیر می‌شوند با توان‌مندی‌هایی که کسب می‌کنند بعد از مدتی سراغ نیاز‌های خودشان می‌روند.

همان‌طور که گفتم مثلا در منطقه‌ی کردستان ما می‌رویم سراغ خشونت علیه زنان و فعالینش به این سمت می‌روند، به سراغ مسئله‌ی ختنه می‌روند. مثلا در منطقه‌ی مرکز ممکن است ما مشکلات دیگری داشته باشیم، در شرق، غرب و مناطق مرزنشین موارد متفاوتی داشته باشیم. این موارد به نظر من مواردی است که سوگیری ما در جنبش زنان به آن سمت هست.

رضوان مقدم از فعالان قدیمی حنبش زنان یکی از بزرگترین دست‌آورد‌ها را دست‌یابی دختران دانش‌جو به آمار بالای ۶۵ درصدی راه‌یابی به دانشگاه‌ها می‌داند، در بسیاری از کنفرانس‌های بین‌المللی، جموری اسلامی این دست‌آورد جنبش زنان را به حساب خود می‌گذارد، رضوان استدلال می‌کند که حکومت امکانات ویژه‌ای برای دختران ایجاد نکرده است:

دقیقا می‌خواهم بگویم موفقیت در تحصیل دست‌آورد خود زنان است، به این دلیل که وقتی زنان دیدند مورد تحقیر و توهین قرار می‌گیرند و آن‌ها را به عنوان یک انسان کامل قبول ندارند، تلاش کردند موجدیت خودشان را ثابت کنند و این واقعا به وسیله‌ی خود زنان بوده است.

رضوان مقدم، فعال حنبش زنان

در خانواده‌ها بیشترین منابع مالی را به پسران خانواده اختصاص می‌دهند، چون این تفکر وجود دارد که مرد نان‌آور خانواده است و باید شغل خوبی داشته باشد و در نتیجه اگر معلم خصوصی می‌گیرند، اگر مدرسه‌ی غیر‌انتفاعی می‌فرستند، اگر امکانات قرار می‌دهند، اول ترجیح می‌دهند برای پسرانشان انجام دهند، دولت هم امکانات ویژه برای پسران می‌گذارد، الآن که حکومت متوجه شده است، زن‌ها در دانش‌گاه‌ها موقعیت‌های خوب کسب کرده‌اند، مسئله‌ی سهمیه بندی را مطرح می‌کند، اگر واقعا این مسئله به واسطه‌ی حکومت انجام شده، پس چرا می‌خواهد سهمیه‌بندی کند؟

وقتی شما می‌بینید، نادیده گرفته می‌شوید، یک جوری می‌خواهید خودتان را نشان دهید و موجودیت‌تان را اثبات کنید، زن‌ها به این نتیجه رسیده‌اند بهترین راه برای آن‌ها این است که تحصیل کنند.

اما در حوزه‌ی اشتغال با این‌که زنان در حوزه‌ی آموزش گوی سبقت را ربوده‌اند، آمار اشتغال آنان بسیار پایین است، پروین اردلان، فعال حقوق زنان:

فضا برای اشتغال زنان وجود ندارد زیرا عرصه‌ها عرصه‌ی مردانه است، در عرصه‌ی مردانه، محیط کار و شرایط مردانه، با ریزش در این حوزه رو‌به‌رو می‌شویم.

متاسفانه بعد از انقلاب ما دیدیم که خیلی از زنان بازخرید شدند، زیرا قرار نبود که دیگر در آن فضای کاری قرار بگیرند، بنابراین ما از یک طرف از نظر نقش حاکمیت با نقش حذف زنان در حوزه‌ی اشتغال رو‌به‌رو شدیم ولی به تدریج در حوزه‌ای آموزش دیدیم که زنان افزایش پیدا کردند و این به هر حال در دهه‌ی بعد توانست خودش را نشان دهد ولی با وجود این بازهم می‌بینیم که درصد اشتغال زنان بازهم در جامعه پایین‌تر از مردان است.

فرانک فرید، ناهید جعفری، و رضوان مقدم

یک بخش آن به این دلیل است که این چیز‌ها اصلا در آمار وجود ندارد، یعنی خیلی از زنان درس خواندند و بعد ازدواج کردند، تحصیل کردند برای این‌که آموزش‌دیده باشند، به هر حال این خودش حسن است اما این آموزش در عرصه‌ی جامعه وارد نشد. بخشی از زنان ما کار کردند ولی خب در آن عرصه‌ای که می‌توانستند متناسب با آگاهی و تخصصی که دارند وارد شوند، نشدند زیرا فضای سلطه‌ مردانه خیلی قوی‌تر بود و بخشی هم که توانستند در عرصه‌ی اشتغال وارد شوند در آمارها قرار نمی‌گیرند.

هرچند پیوند جنبش زنان با مطالبات قشر‌های پایینی جامعه مثل زنان کارگر کم است اما این جنبش تلاش کرده، خواست و مطالبات عمومی را در غالب کمپین‌ها در سطوح مختلف جامعه مطرح کند و هزینه‌های بسیاری را از جمله دست‌گیری فعالان کمپین یک‌میلیون امضا برای آن پرداخته است، از ناهید جعفری از اعضای مرکز فرهنگی زنان در مورد این کمپین پرسیدم:

ما این مورد را در ایران نداشتیم، یعنی ما حامی برای کمپین در حکومت نداشتیم، شما چطور فکر می‌کنید که این بتواند موفق شود؟ به‌خاطر این‌که این حرکت شما یک حرکت از پایین و توده‌ای هست در حالی که آن یک حامی در بالا داشت.

من فکر می‌کنم که اتفاقا ویژگی کمپین این بوده است که ما این حرکت را از لایه‌های پایین مردم شروع کردیم به نظر خود من هر چه نگاهمان به بالا باشد، آن چیزی را هم که به دست آوریم زود از دست می‌دهیم.

ناهید جعفری، از اعضای مرکز فرهنگی زنان

وقتی چیزی از بالا به شما هدیه می‌شود قدرش را نمی‌دانی ولی وقتی خودت از پایین تلاش کنی و برای آن زحمت بکشی عملا قدرش را می‌دانی.

زنان ایرانی خارج از کشور، آنان که با اجبار به بیرون از مرز‌ها پرتاب شدندٰ در دهه‌ی اول بلا‌فاصله پس از استقرار به ایجاد صف مستقل در عرصه‌ی تئوریک و عملی رسیدند، برگزاری سمینار سراسری زنان ایرانی در آلمان مشتی از این خروار است، این ارتباط از طریق نشر برخی از مقالات آنان در نشریات زنان و بعد‌ها در نشریات جنس دوم و نشریات دیگر قوام یافت.

پیوند دیالکتیکی و تاثیرگذاری زنان در داخل و خارج روندی بود که با تمام فشار‌ها از سوی حکومت هرگز متوقف نشد و انقلاب ارتباطات یعنی اینترنت افق‌های جدیدی را بازکرده است، این جنبشی سراسری است که مرز‌های جغرافیایی را درنوردیده، رضوان مقدم، فعال جنبش زنان:

پیش از این واقعا ارتباطی بین داخل و خارج نبود و این مسئله در طی این ۴ یا ۵ سال اخیر اتفاق افتاد و قبل از آن حداقل برای من محسوس نبوده است. من ۲۵ سال است که به‌طور مداوم در حوزه‌ی زنان کار کرده‌ و می‌کنم، از تمام امکانات موجود هم استفاده کرده‌ام، آن زمان اینترنت نبود، اینترنت برای ما پدیده‌ی جدیدی است اما الآن پدیده‌ی اینترنت همه‌چیز را عوض کرده و مرز‌ها را شکسته است.

یعنی من که خارج از کشور هستم، خیلی راحت می‌توانم با دوستانم در داخل کشور ارتباط بگیرم و خودم را اصلا خارج از کشور حس نمی‌کنم. هر زن ایرانی که خارج از کشور است به نظر من نباید خودش را از داخل جدا بداند، زیرا قرار نیست ما تا آخر عمر این‌جا بمانیم، من هیچ تصمیمی برای این‌جا ماندن ندارم و قطعا به کشورم بازمی‌گردم.

زیرا در حال حاضر این‌جا مشغول کارهای پژوهشی و دانش‌گاه هستم ولی قطعا برمی‌گردم. به نظر من هر زن ایرانی، اگر خودش هم در ایران نباشد، به هر حال تابعیت کشور ایران را دارد، پس قوانین ایران در موردش اجرا می‌شود به این دلیل است که مبارزه برای برابری، تابع مکان نیست.

جا دارد به نشریات متفاوتی که از سوی زنان در این سه دهه انتشار یافت و توقیف شد، به خیل روزنامه‌نگاران و فعالین زن که دست‌گیر شدند اما بر حقوق مدنی و شهروندی خود پای فشردند، به کانون‌ها و سازمان‌های غیر دولتی که در عرصه‌ی آسیب‌های اجتماعی و کودکان فعال بودند نیز اشاره کنیم که از دست‌آورد‌های این سه دهه به شمار می‌روند و سخن آخر از شیرین عبادی برنده‌ی جایزه‌ی صلح نوبل است در پیوند با بزرگترین دست‌آورد جنبش زنان:

جهاد زنان و این‌که فارغ از ایدئولوژی به دنبال تساوی کامل حقوق بشر است.

هم‌زمان با سفر رابرت گیتس، وزیر دفاع ایالات متحده به کشور امارات، محمود احمدی‌نژاد امروز پنج‌شنبه نسبت به «بر هم زدن امنیت خلیج فارس» به قدرت‌هایی که آن‌ها را «فاسد» خواند هشدار داد.

رئیس دولت دهم در سخنرانی خود در بندر عباس که از تلویزیون دولتی ایران پخش می‌شد گفت «کشورهای منطقه خود باید امنیت خلیج فارس را تامین کنند» و افزود:
«ملت ایران اجازه نخواهد داد قدرت‌های فاسد جهانی امنیت خلیج فارس را برهم زده و آشوب ایجاد کنند.»

محمود احمدی‌نژاد، امروز در بندر عباس

محمود احمدی‌نژاد با اشاره به حضور نظامیان غربی در کشورهای حوزه خلیج فارس خواستار خروج آن‌ها از این منطقه شد و تهدید کرد که «جوانان منطقه ما دستان شما را خواهند برید.»

وی با اشاره به دستگیری رهبر گروه جندالله از سوی مأموران ایرانی خطاب به کشورهای همسایه ایران اظهار داشت:
«بعضی کشورهای بی‌خرد اطراف منطقه هم که صلاح خودشان را تشخیص نمی‌دهند، بیان کردند که این گروه می‌خواهد دموکراسی برقرار کند.»

وی افزود: «پاکستانی‌ها، افغانستانی‌ها و کشورهای حاشیه خلیج فارس هوشیار باشند که اشغالگران برای خدمت نمی‌آیند.»

جندالله گروه مسلحی است که مدعی «مبارزه در راستای حقوق اقلیت سنی در ایران» است. جمهوری اسلامی ایران می‌گوید که جندالله‌ گروهی تروریستی است که «از سوی آمریکا و اسرائیل حمایت می‌شود.»

محمود احمدی‌نژاد در جریان سفر خود به افغانستان، روز چهارشنبه در یک نشست خبری مشترک با حامد کرزی، رئیس جمهوری آن کشور نیز مجدداً خواستار خروج نیروهای غربی از افغانستان شد.

وزیر دفاع ایران، سردار سرتیپ احمد وحیدی نیز که به همراه هیئت دولت به هرمزگان سفر کرده‌است «امنیت خلیج فارس» را «مرهون سیاست مدبرانه نظام و اقتدار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران» دانست هشدار داد که «همه نیروها آمادگی خود را برای دفاع با جان خود» از «منطقه حساس و استراتژیک خلیج فارس اعلام کردند.»

هم‌زمان با بالا گرفتن تنش بر سر برنامه اتمی ایران، حسین سلامی، جانشین فرمانده سپاه نیز به تازگی تهدید کرده‌است که تهران می‌تواند جریان انرژی به اروپا را قطع کند و اظهار داشت: «ایران روی ۵۰ درصد انرژی دنیا ایستاده و اگر اراده کند، اروپا زمستان را در سرما به سر می‌برد.»

بخش بزرگی از انرژی فسیلی جهان از منطقه خلیج فارس تأمین می‌شود.

محمود طالبی، معاون دادستان و سرپرست دادسرای انقلاب قم می‌گوید که چند «جاسوس وابسته به سازمان» مجاهدین خلق در شهر قم دستگیر شده‌اند.

به گزارش خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی ایران (ایرنا)، معاون دادستان قم، بدون اعلام نام و تعداد این افراد، به خبرنگاران گفت که این افراد طی چند ماه گذشته از سوی ماموران امنیتی بازداشت شده‌اند.

وی گفت که برخی از افراد دستگیر شده «به طور مستقیم» با سازمان مجاهدین خلق ارتباط داشتند و به اردوگاه اشرف واقع در خاک عراق رفت و آمد داشتند.

پیش از این نیز مقامات قضایی ایران برخی بازداشت‌شدگان پس از انتخابات را به ارتباط با سازمان مجاهدین خلق متهم کرده بودند.

دادگاه برخی از این افراد را به «محاربه» محکوم کرده‌ است و بر اساس قوانین ایران مجازات حکم محاربه، اعدام است.

معاون دادستان قم، «اخلال در امنیت، فعالیت علیه اصل نظام و رهبری و تحریک افراد در راستای اهداف منافقین» را از جمله اتهامات دستگیرشدگان اخیر در شهر قم عنوان کرد.

وی ادعا کرد که اتهامات این افراد بر اساس «مستندات محکم و کافی»، محرز است. این در حالی است که هنوز جلسه محاکمه بازداشت‌شدگان برگزار نشده‌است و پرونده‌های این افراد در دست بررسی است.

سرپرست دادسرای انقلاب قم افزود: «این افراد پس از انتخابات اقدامات خود را آغاز کردند که هدف اصلی آن‌ها نیز اصل نظام بود.»

در ۹ ماه گذشته شمار زیادی از مخالفان دولت به «اقدام علیه امنیت کشور» محکوم شده‌اند. نیروهای امنیتی پس از انتخابات ریاست جمهوری در ایران بیش از پنج هزار نفر را بازداشت کرده‌اند.

سازمان مجاهدین خلق یکی از سازمان‌های سیاسی مخالف دولت ایران است. این سازمان از سال ۱۳۶۰ به مشی مسلحانه برای مبارزه با جمهوری اسلامی روی آورده‌است. به دستور مقامات جمهوری اسلامی شمار زیادی از اعضای زندانی این سازمان در سال ۱۳۶۷ اعدام شدند.

برزیل و آلمان روز چهارشنبه در مورد تهدید کردن ایران به تحریم‌های جدید با اختلاف نظر روبه‌رو شدند.

سلسو آموریم، وزیر خارجه برزیل و همتای آلمانی او گوئیدو وستروله پس از گفت‌وگو در برازیلیا، اظهار داشتند که در خصوص اهمیت جلوگیری از کاربرد نظامی انرژی هسته‌ای در ایران موافقت دارند ولی بر سر موضوع تحریم‌ها اختلافات جدی میان آن دو کشور بروز کرده‌است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، آقای آموریم گفت که «باید به تهران فرصت‌های بیشتری داده شود تا آمادگی خود برای همکاری با سازمان ملل را به اثبات برساند.»

برزیل تمایلی به پذیرفتن دور چهارمی از تحریم‌ها علیه ایران ندارد و آن را «غیر سازنده» تلقی می‌کند.
برزیل یکی از اعضای پانزده‌گانه دارای حق رأی در شورای امنیت سازمان ملل است اما یکی از ۵ عضو دارای حق وتو نیست.

وزیر خارجه برزیل در مورد احتمال دور جدیدی از تحریم‌ها علیه ایران گفت:
«ما برای جامعه جهانی خواستار وضوح و شفافیت برنامه هسته‌ای ایران هستیم ولی چیزی که بیشتر به چشم می‌آید اینست که ایران به مذاکره تمایل دارد.»

آقای آموریم افزود:
«ما خواستار یک راه حل صلح‌آمیز برای این مناقشه هستیم، راه حلی که هزینه سنگینی بر دوش مردم ایران نگذارد.»

وزیر خارجه آلمان پس از این دیدار اظهار داشت که کشورش آماده مذاکره با ایران است ولی «از آن‌جا که دستی که به سوی آن‌ها دراز کرده‌ایم خالی مانده است ناچاریم در مورد اقدامات دیگری صحبت کنیم.»

آقای وستروله ادامه سخنانش افزود که «ما در قاره‌های مختلفی زندگی می‌کنیم فاصله برزیل با ایران با فاصله اروپا و ایران فرق زیادی دارد.»

وی هم‌چنین بار دیگر بر «نگرانی عمیق» اروپا از «تهدید ایران» تأکید کرد. کشورهای اروپایی از این‌که مناطق آن‌ها به مرور در تیررس موشک‌های ایران قرار گرفته ابراز نگرانی می‌کنند. گزارش تازه‌ای از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در خصوص «احتمال کار گذاشته شدن کلاهک هسته‌ای بر روی موشک‌ها در ایران» بر این نگرانی‌ها افزوده‌است.

ایران این نگرانی‌ها را بی‌پایه می‌داند و وجود برنامه هسته‌ای مخفیانه با ابعاد نظامی را انکار می‌کند.

سازمان دانش‌آموختگان ایران اسلامی (ادوار تحکیم وحدت) با انتشار نامه‌ای سرگشاده خطاب به آیت‌الله صادق لاریجانی، رییس قوه قضاییه، خواستار آزادی احمد زیدآبادی، دبیرکل ادوار تحکیم در آستانه سال نو شد.

ادوار تحکیم با اعتراض به عدم موافقت با مرخصی آقای زیدآبادی، می‌گوید که با وجود گذشت چند ماه از توقیف وثیقه ملکی خواسته شده از سوی دادگاه بدوی، هنوز هیچ گونه ترتیب اثری در این خصوص داده نشده‌ است.

اعتراض به انتقال دبیرکل ادوار تحکیم به زندان رجایی شهر کرج از دیگر موارد مطرح شده در این نامه ‌است.

در بخشی از این نامه آمده ‌است: «در تبعیض آشکار دیگری مدتی است که آقای زیدآبادی از زندان اوین تهران به زندان رجایی شهر کرج منتقل شده و بدون بهره‌مندی از حقوق ناشی از اصل طبقه‌بندی زندانیان و لزوم تمایز میان مجرمان سیاسی و عادی در این زندان نگهداری می‌شود.»

بنا به این نامه، انتقال این فعال سیاسی به زندان رجایی شهر کرج، همسر و فرزندان وی را برای ملاقات‌های هفتگی دچار مشکل کرده‌ و «مجازات بی‌گناهان» است.

احمد زیدآبادی ۲۳ خرداد ماه، یک روز پس از دهمین انتخابات ریاست جمهوری در ایران بازداشت شد. دادگاه انقلاب وی را به شش سال حبس تعزیری، پنج سال تبعید به شهر گناباد و محرومیت دائم از فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی محکوم کرد.

ادوار تحکیم وحدت می‌گوید که حکم صادره برای دبیرکل این سازمان «ناعادلانه و در در تناقض آشکار با قوانین موضوعه کشور» است.

این حزب اصلاح‌طلب، شیوه بازداشت فعالان سیاسی، نحوه برخورد با مردم معترض و دادگاه‌های برگزار شده پس از انتخابات را «مخالف صریح قانون و اخلاق» دانسته و نسبت به «عواقب سوء رویه‌های خلاف قانون و نقض حقوق شهروندان» هشدار داده ‌است.

آزادی سعید حائری و مهدی عربشاهی
رسانه‌های نزدیک به اصلاح‌طلبان از آزادی مهدی عربشاهی، دبیر تشکیلات دفتر تحکیم وحدت و سعید حائری، عضو کمیته گزارشگران حقوق بشر خبر داده‌اند.

به گزارش ادوار نیوز، مهدی عربشاهی ظهر روزگذشته، چهارشنبه با سپردن وثیقه ۲۰۰ میلیون تومانی از زندان اوین آزاد شد.

وی ششم دی ماه جاری، روز عاشورا در پارک لاله تهران بازداشت شده بود و طی دوران بازداشت برای «اعتراف اجباری» زیر فشار قرار داشت. میلاد اسدی و بهاره هدایت دو عضو دیگر شورای مرکزی دفترتحکیم وحدت با گذشت ماه‌ها از دستگیری‌شان هم‌چنان در زندان اوین هستند.

کمیته گزارشگران حقوق بشر، نیز از تودیع وثیقه ۱۰۰ میلیون تومانی برای آزادی سعید حائری خبر داده‌است.

وی که ۲۹ آذر ماه جاری به همراه شیوا نظرآهاری و کوهیار گودرزی، دو عضو دیگر این کمیته دستگیر شد، بیش از ۸۰ روز در زندان اوین بازداشت بود.

در حال حاضر شیوا نظرآهاری، کوهیار گودرزی، نوید خانجانی و سعید جلالی‌فر، چهار عضو کمیته گزارشگران حقوق بشر در بازداشت هستند.

در نزدیک به ۹ ماه گذشته بیش از پنج هزار نفر از مخالفان دولت در ایران بازداشت شده‌اند. دستگاه قضایی در روزهای اخیر اقدام به آزادی موقت برخی زندانیان سیاسی با تودیع وثیقه‌های سنگین کرده‌ است.

مصطفی تاج‌زاده، عضو جبهه مشارکت ایران اسلامی و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، شب گذشته، چهارشنبه ۱۹ اسفند ماه از زندان اوین آزاد شد.

به گزارش خبرگزاری کار ایران (ایلنا)، آقای تاج‌زاده به صورت موقت، تا پایان تعطیلات نوروزی به مرخصی آمده‌ است.

هوشنگ پوربابایی، وکیل مصطفی تاج‌زاده، به ایلنا گفت که موکلش بدون تودیع وثیقه از زندان مرخص شده‌ است.

این فعال سیاسی روز ۲۳ خرداد ماه جاری، یک روز پس از دهمین انتخابات ریاست جمهوری در ایران بازداشت شد. «تبلیغ علیه نظام، اقدام علیه امنیت ملی، توهین به مسئولان نظام و نگهداری اسناد محرمانه» از جمله اتهاماتی است که به وی تفهیم شده‌ است.

به گفته خانواده آقای تاج‌زاده وی چند ماه از حبس ۹ ماهه خود را در سلول انفرادی سپری کرده و برای «اعترافات اجباری» تحت فشار بوده‌ است.

آقای تاج‌زاده در دو جلسه دادگاهی که برای رسیدگی به اتهامات وی از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب برگزار شد، در اعتراض به روند دادرسی از خود دفاع نکرد. دادگاه هنوز حکم این عضو جبهه مشارکت را صادر نکرده‌ است.

وی اعلام کرده بود که دستگاه قضایی ایران باید پیش از محاکمه وی به شکایتش علیه احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان رسیدگی کند.

مصطفی تاج‌زاده در سال ۱۳۷۸ هم‌زمان با ششمین انتخابات مجلس شورای اسلامی در ایران، در اعتراض به ابطال ۷۰۰ هزار رای مردم تهران توسط شورای نگهبان از آقای جنتی شکایت کرده بود. وی در آن زمان معاونت سیاسی وزارت کشور در دولت محمد خاتمی را بر عهده داشت.

در نزدیک به ۹ ماه گذشته شمار زیادی از فعالان سیاسی و مدنی شناخته شده در ایران بازداشت و به احکام سنگین حبس و تبعید محکوم شده‌اند.

دستگاه قضایی ایران در روزهای اخیر اقدام به آزادی موقت و دادن مرخصی به برخی زندانیان سیاسی کرده ‌است.

حکم اعدام حسین حقی، نوجوانی که در سال ۸۲ به مرگ محکوم شده بود، با رضایت اولیای دم مقتول متوقف شد.

به گزارش کمیته گزارشگران حقوق بشر، وی به اتهام ارتکاب به قتل مهدی خلیلی در مرداد ماه سال ۸۲ به اعدام محکوم شده بود.

مهدی خلیلی، در جریان یک درگیری که حسین حقی نیز در آن شرکت داشته ‌است بر اثر «جسم تیز و برنده به قفسه سینه» کشته می‌شود.

به گفته محمد مصطفایی، وکیل آقای حقی، موکلش در دادگاه، منکر هرگونه ایراد ضربی به مقتول شده و قبل از آن در دادسرا «تحت فشارهای روحی و به علت صغر سن» اتهام وارده را پذیرفته ‌است.

خانواده مقتول در قبال خرید یک منزل جهت تاسیس «حسینیه» از اعدام حسین حقی گذشت کردند. آقای حقی در زمان ارتکاب قتل، ۱۶ سال سن داشت و بر اساس قوانین بین‌المللی کودک به‌شمار می‌آید.

در سه سال گذشته ۳۲ کودک در جهان اعدام شده‌اند که ۲۶ مورد آن در ایران بوده‌ است. در حال حاضر بیش از ۱۳۰ نوجوان زیر ۱۸ سال با حکم اعدام در زندان هستند.

در ایران مجرمان زیر ۱۸ سالی که به اعدام محکوم شده‌اند، پس از رسیدن به سن ۱۸ سالگی اعدام می‌شوند. به گزارش سازمان‌های حقوق بشری، ایران بالاترین آمار اعدام کودکان را در جهان دارد.

بر اساس «کنوانسیون حقوق کودکان» و «پیمان بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی»، مجازات افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است. ایران به این دو پیمان پیوسته و متعهد به اجرای مفاد آن‌ها است.

قوه قضائیه ایران چندی پیش اعتراف کرد که نمی‌تواند درباره پرونده‌های قتل که براساس قوانین شرع اسلام، مجازات آن‌ها قصاص است، قانونی مبنی بر حذف اعدام‌ها تهیه و به تصویب برساند.

بن‌بست بودجه‌‌نویسی
سرمقاله امروز رسالت با عنوان «سخنی با دولت و مجلس» در خصوص بحث‌های مجلس و دولت درباره بودجه سال آینده ایران است.

در این سرمقاله می‌خوانیم: «مردمی که بحث بودجه را از طریق رادیو پی‌گیری می‌کنند از خود سوال می‌کنند چطور می‌شود کارشناسان دولت و مجلس در موضوع واحدی دو نظر با اختلاف۱۸۰ درجه می‌دهند. راستی نظر کدام صحیح است؟»

در ادامه این سرمقاله آمده است: «متاسفانه اقتصاددانان دولت و مجلس در بودجه‌ریزی و بودجه‌بندی پای علم اقتصاد را پیش می‌کشند و درباره آن داد سخن می‌دهند. حال آنکه توانایی‌‌های علمی خود را موقعی باید نشان دهند که موضوع برنامه مطرح است.»

سرمقاله‎نویس رسالت افزوده است: «دولت می‌بایستی در تمام سال‌های پس از انقلاب در تدوین بودجه و دخل و خرج خود از نتیجه کار بازرس قانونی (سازمان حسابرسی) دو هزار بنگاه اقتصادی بهره ببرد که نمی‌برد. مجلس هم در تمام سال‌های پس از انقلاب در تصویب بودجه باید از گزارش تفریغ بودجه که محصول کار دیوان محاسبات است بهره ببرد، آیا می‌برد؟»

به نوشته این سرمقاله: «به نظر می‌رسد برای برون‌رفت از بن‌بست بودجه‌‌نویسی غیرعلمی و غیرحرفه‌ای باید کارشناسان دولت و مجلس در یک رویارویی با حضور نمایندگان و عناصر اصلی دولت، یک‌جا دستاوردهای علمی خود را با استنادات عقلی و منطقی رو کنند تا برای دولت و مجلس مکشوف شود حق با کیست؟»

متن کامل سرمقاله

لزوم توضیح وضعیت اقتصادی
سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد با عنوان «کیک تولید و معمای مزد» به بررسی وضعیت توزبع ثروت در ایران پرداخته‌ است.

در این سرمقاله آمده‌است: «اطلاعات و آمار ارائه شده از سوی نهادهای مسوول تهیه آمار دخل و خرج خانواده‌ها از یک طرف و سطوح مزدی از سوی دیگر نشان می‌دهد که گسست میان این دو متغیر اقتصادی، هر سال بیشتر می‌شود.»

به نوشته این سرمقاله: «عرضه‌ گسترده نیروی کار و رشد چشم‌گیر آن در برابر تثبیت و حتی کاهش تقاضا برای نیروی انسانی با مهارت‌های اندک از سوی دیگر، روزنه‌ها را برای رشد دستمزد در سطوح بالاتر و حتی حداقل مزد مسدود کرده‌ است.»

سرمقاله‌نویس دنیای اقتصاد ادامه داده‌است: «در این روزها، شاید کارآمدترین ابزار برای نمایندگان سه گروه کارفرمایی، کارگری و دولت، توضیح دادن وضعیت موجود باشد. باید به جامعه توضیح داده شود که رشد اقتصادی ۳/۲ درصدی سال ۱۳۸۷ و احتمالا نزدیک به همین رقم و شاید کمتر در سال ۱۳۸۸، قدرت کمی برای توزیع ثروت ناشی از درآمد به بار آورده و هرگونه افزایش دست‌مزد در سطح بالاتر از نرخ تورم یا کمتر از نرخ تورم به التهاب در محیط‌های کار آسیب‌ وارد می‌کند.»

این سرمقاله افزوده‌است: «مشکل بنیادین این است که «کیک تولید» در ایران متاسفانه به دلیل فقدان سیاست‌های کارآمد اقتصادی، کوچک مانده‌است و به هر شاغل اندازه کوچک‌تری می‌رسد.»

متن کامل سرمقاله

سایر مطبوعات:
سرمقاله امروز روزنامه کیهان با عنوان «در اسارت جهل»

سرمقاله روزنامه تهران امروز با عنوان «سرعت‌گير به موقع»

سرمقاله روزنامه مردم سالاری با عنوان «رويارويي مردم‌سالاري با قبيله‌سالاري»

سرمقاله روزنامه ابتکار با عنوان «آمريکا يا ايران، موضوع اين است»

آیت‌الله طالقانی در یک گفت و گوی رادیو تلویزیونی این مطلب را که حجاب بهانه‌ای است تا زنان را از ادارات برانند، مردود اعلام کرد و گفت: «حجاب اسلامی حجاب شخصیت و وقار است و هیچ اجباری هم در مورد آن در کار نخواهد بود.»

آیت‌الله طالقانی

آیت‌الله طالقانی در این مصاحبه گفت: «مسلماً نظر امام هم به مصلحت زنان ما و خواهران و دختران ماست و هم مطابق با موازین و اصول دین مبین اسلام است. هم ایشان و هم ما در این حرکت انقلابی همیشه نسبت به این سهم بزرگی که زنان ما در جریان انقلاب داشته‌اند، قدردانی کرده‌ایم و واقعاً هم سهم بزرگی دارند و در این حرکت تاریخی مثل اوایل مشروطیت در تاریخ ما ضبط و ثبت باید بشود.»

وی خطاب به برخی بانوان معترض به حجاب گفت: «اشتباه می کنند خانم‌های ما که اگر یک روسری روی سرشان بگذارند، این‌ها از حیثیت آن‌ها کم خواهد شد و از شخصیت‌شان کاسته خواهد شد، نه، بلکه از این جهت که قطع نظر از مسلمان بودن حافظ سنت شرقی هستند و این سنت شرقی، اصالت است. اگر یک کشوری بخواهد مستقل باشد، معنایش این نیست که فقط دروازه‌هایش را محدود کند بر روی دنیا، این است که سنتش را حفظ کند، معارف را حفظ کند، شخصیت‌ها را حفظ کند.»

آیت‌الله طالقانی این شایعه را که اجباری شدن حجاب ترفندی برای جلوگیری از حضور زنان در ادارات است، گفت: «این است معنای استقلال واقعی، متاسفانه این نحوه بی‌حجابی که در این سالیان که از زمان رضاشاه تا به‌حال پیش آمده بر اکثر زن‌های مسلمان ما تحمیل شده است، این را باید بدانند ما نمی‌خواهیم بگوئیم که زنان به ادارات نروند و هیچ‌کس هم نمی‌گوید. زنان یک عضو فعال جامعه هستند، به‌خصوص زن‌های ما در چنین مرحله‌ای از انقلاب.»

طالقانی افزود: «این روح انقلابی در بین زن‌های ما باید حفظ بشود و باید این‌ها همیشه این روح انقلابی را داشته باشند و این منوط به این هست که زن‌های ما به آن تجمل‌پرستی‌ها و به آن ابتذال‌هایی که کشانده شده بودند برنگردند، اصل مطلب این است، نباید هم برگردند. اگر این انقلاب باید ادامه پیدا کند، وقتی که ما این اصل را درنظر بگیریم می‌دانیم خطری که خانم‌ها حس می‌کنند، خیال می‌کنند که گفته امام خمینی یا علمای دین این است که این‌ها توی خانه‌هایشان بروند و توسری‌خور باشند و مهجور بمانند، ولی خطری که ما حس می‌کنیم این است که آن‌ها را دوباره به ابتذال بکشانند.»

آیت‌الله طالقانی گفت: «حجاب اسلامی یعنی حجاب وقار، حجاب شخصیت، ساخته من و فقیه و این‌ها هم نیست، نص صریح قرآن است. آیه حجاب برای شخصیت دادن به زنان است، شخصیت انسانی و ملی اش در کشور ما، اگر ما می‌خواهیم سرتا پا مقلد باشیم...‌ ما، اسلام، قرآن و مراجع دینی می‌خواهند زنان ما شخصیت‌شان حفظ بشود. اصل مساله این است که هیچ اجباری هم در کار نیست و مساله چادر هم نیست.»

دو مرد به جرم فساد تیرباران شدند

دادگاه انقلابی اسلامی دیشب حکم اعدام دو نفر از عاملین فساد را صادر کرد و حکم در مورد مجرمان، پس از پایان گرفتن جلسه دادگاه و صدور رای، اجرا شد. این دو نفر که متهم به دائر‌ کردن عشرتکده و تریاک‌کشی و هم‌چنین تجاوز به کودکان بودند، مصطفی پورعطائی و احمد بشردوست نام داشتند.

در گزارش مربوط به این واقعه که در روزنامه اطلاعات منتشر شد، آمده است: مصطفی پورعطائی معروف به دائی مصطفی در محله دروازه غار تهران منزل مسکونی خود را تبدیل به عشرتکده و محل عیش و نوش و تریاک‌کشی کرده و همسر خود را نیز در اختیار افراد خوشگذران می‌گذاشت. ماموران کمیته با اطلاعاتی که در اختیارشان گذاشته شده بود، به محل سکونت دائی مصطفی رفتند و پس از تحقیقات و اظهارات شهود عینی، او را همراه چهار دستگاه وافور و مقداری تریاک به دادگاه انقلاب تحویل دادند.

هم‌چنین ماموران کمیته شخص دیگری بنام احمد بشردوست را به اتهام تجاوز به کودکان دستگیر کردند. در تحقیقاتی که توسط ماموران کمیته به عمل آمد، از منزل مسکونی احمد بشردوست بیشتر از پانصد عکس منافی عفت مربوط به او کشف شد.

احمد بشردوست در مورد عکس‌های مکشوفه گفت: «هر وقت با کسی عمل منافی عفت انجام می‌دادم با دوربین اتوماتیک از صحنه‌ها عکس‌برداری می‌کردم.»

این شخص نیز همراه عکس‌های مکشوفه تحویل دادگاه انقلاب اسلامی شد و بعد از ظهر دیروز قضات دادگاه پس از بررسی‌های لازم و شنیدن دفاعیات متهمان، آنان را به اعدام محکوم کردند. حکم اعدام سحرگاه امروز در مورد این دو تن توسط جوخه آتش اجرا شد.

توطئه با چای مسموم!

به گزارش خبرنگار روزنامه اطلاعات از شمیران، سرنشینان یک اتومبیل، به شخصی که از امام خمینی هواداری کرده بود، چای مسموم نوشاندند و باعث شهادت او شدند.

عبدالله قیدی‌نژاد، کشاورز ۵۵ ساله سوار یک اتومبیل سواری شده، بین راه سه نفر سرنشینان از او سوال کردند که او طرفدار امام خمینی است یا طرفدار شاه؟! و او در پاسخ گفت: «سرو جانم، فدای خمینی».

‌سرنشینان اتومبیل نیز خود را طرفدار امام معرفی کردند، بعد یک استکان چای به او خوراندند. مسافر پس از رسیدن به تجریش احساس ناراحتی کرد و بالاخره پس از رسیدن به خانه و شرح ماجرا، به بیمارستان شهدای تجریش منتقل شد. او یک شب در این بیمارستان بستری بود، ولی عصر دیروز به‌علت مسومیت شدید، در گذشت. خبر فوق بدون هیچ مقدمه و موخره‌ای در روزنامه اطلاعات منتشر شد و هیچ مشکلی هم ایجاد نشد.

چریک‌های فدائی در لنگرود

به گزارش روزنامه اطلاعات از لنگرود، در پی حادثه ساختمان باغ ملی لنگرود که به تحصن شش روزه گروهی از دانش‌آموزان طرفدار چریک‌های فدایی خلق انجامید، از سوی کمیته انقلاب اسلامی، رییس آموزش و پرورش و هواداران سازمان مجاهدین خلق و هواداران سازمان چریک‌های فدایی خلق بیانیه مشترکی به شرح زیر انتشار یافت:

«به اطلاع کلیه اهالی محترم شهرستان لنگرود می‌رسانیم از این که قبل از وقوع حادثه ساختمان باغ ملی، چندبار توسط نمایندگان اعلام گردید که اگر این مکان را برای نمایشگاه می‌خواهید، با ذکر مدت اعلام دارید، ولی آن‌ها عملاً در این مورد اقدامی ننمودند و موجب اعتراض کمیته گردید و هدف از اعتراض به نمایشگاه عکس شهدای به‌خون خفته خلق توهین به شهدای خلق نبوده، بلکه گرفتن مکان عمومی از سوی کمیته بوده و هرچند وقایع پیش آمده که در نهایت به‌توافق طرفین رسید و در آینده حوادث این‌چنینی مورد تایید کمیته نمی‌باشد.»

نویسنده مقاله علیه امام خمینی، پرویز نیکخواه بود

مقاله احمد رشیدی مطلق به‌دستور شاه و با تایید او به‌وسیله هویدا به روزنامه داده شده بود. محمود جعفریان، معاون سابق سازمان رادیو تلویزیون ایران که هم اکنون در زندان قصر بازداشت است و محاکمه وی در دادگاه انقلابی اسلامی ایران ادامه دارد، دیشب در گفت و گویی با خبرنگاران، اسرار تازه‌ای از مسایل مطبوعاتی و سانسور در رژیم گذشته را فاش کرد.

جعفریان در مقابل این پرسش که چه کسی مقاله علیه امام خمینی را با نام مستعار «احمد رشیدی مطلق» نوشت و روزنامه اطلاعات را مجبور به چاپ آن کرد، پاسخ داد:

«من به هیچ‌وجه از جریان آن نامه اطلاعی نداشتم، ولی وقتی مقاله را در روزنامه خواندم، کنجکاو شدم ببینم چه کسی نویسنده آن است، زیرا می‌دانستم، احمد رشیدی مطلق فقط یک نام مستعار می‌تواند باشد. دست به تحقیق زدم، تحقیقات نشان داد که نویسنده مقاله، پرویز نیکخواه، مدیر گروه تحقیق و دفتر مرکزی اخبار رادیو تلویزیون است. نیکخواه به‌دستور شاه، مقاله را نوشت و در اختیار هویدا که وزیر دربار بود، گذاشت.

محمود جعفریان، معاون سابق سازمان رادیو تلویزیون ایران

هویدا نیز نامه را با مارک سرکاغذ دربار، پس از تایید شاه، به یکی از خبرنگاران روزنامه اطلاعات سپرد. البته روزنامه اطلاعات برای آن که مقاله را چاپ نکند، مقاومت زیادی از خود نشان داد. اما هویدا و ماموران سانسور عاقبت روزنامه را مجبور به چاپ مقاله کردند.

ربانی شیرازی: زنان در انتخاب چادر و یا پوشش اسلامی آزادند

شیراز - صبح دیروز آیت‌الله ربانی شیرازی نماینده امام خمینی در جنوب کشور از اهواز وارد شیراز شد و بعد‌از‌ظهر همان روز در گورستان عمومی شهر از شهدا تجلیل کرد.

آیت‌الله ربانی شیرازی در خصوص انگیزه مسافرت خود به شیراز گفت که هدفی جز برقراری نظم و امنیت در این شهر ندارد‌ و او پی به نارسایی هایی برده که می‌بایست از نزدیک به حل آن‌ها همت گماشت. آیت‌الله ربانی شیرازی درباره مساله حجاب زنان گفت: «رژیم سابق به بهانه آزادی زنان، فساد را در جامعه ترویج کرد و کوشید تا از زنان به‌عنوان یک وسیله فساد بهره‌کشی کند. خانم‌ها بهتر می دانند که به‌جهت دخالت زنان در ادارات و موسسات، از هم گسستگی و آشوب به پا شده بود.»

آیت‌الله ربانی و محلاتی

آیت‌الله افزود: «ما به زن از دیدگاه انسانی سازنده می‌نگریم. می‌خواهیم خانم‌ها کنار سایر مرم در کارها دخالت کنند. حجاب پوششی است که باید رعایت بشود، زن‌ها نباید نیمه‌سکسی بیرون بیایند و ظاهری فریبنده داشته باشند. مفهوم حجاب، چادر نیست. لباس آبرومندی که جلب توجه نکند و موهای زنان را بپوشاند، کافی است. باید روزنامه‌نگاران توجه داشته باشند، سرو صداهایی که برای مساله حجاب ایجاد شده، جنبه سیاسی دارد. عناصر ضد‌انقلابی دنبال بهانه می‌گردند تا به هر شکل با انقلاب مخالفت کنند. خانم‌ها در انتخاب چادر و یا پوشش اسلامی آزاد هستند.»

مخالفت حاج سید جوادی با حجاب اجباری

اجباری شدن حجاب واکنش‌هایی منفی را برانگیخت. دکتر علی‌اصغر حاج سیدجوادی روشنفکر و نویسنده که در روزنامه اطلاعات مقالاتش منتشر می‌شد، در مقاله‌ای تحت عنوان «نه استالین، نه سلطان، سعید بن‌تیمور» به حجاب اجباری اعتراض کرد و آن را عاملی برای افزایش نارضایتی‌ها دانست و گفت: «این دستور که زن‌ها باید حجاب اسلامی بپوشند، به نتیجه‌ای جز افزایش نارضایتی و سرخوردگی از انقلاب از طرف مردم و افزایش دیگری بین مردم و ماموران کمیته‌ها نمی‌رسد.»

وی افزود: «اگر راه ما به‌سوی عدالت و جمهوری به‌معنای واقعی کلمه است. بنابراین مفاهیم را نباید قربانی ظواهر الفاظ کنیم. وقتی ما می‌گوییم زن‌ها باید حجاب را رعایت کنند، باید متوجه باشیم که این‌گونه دستورها بدون وجود یک ضابطه مشخص، موجی از خشونت و دخالت‌های جاهلانه و خودسرانه به‌وجود می‌آورد.»

علی‌اصغر حاج سیدجوادی که مقالات تندی علیه مخالفان انقلاب نوشته بود، در این نوشته به انتقاد از مسوولان و مجریان کشور پرداخت و گفت: «اگر منظور از حجاب، اجتناب و پرهیز زن‌ها از افراط در خودآرایی و برهنگی و جلفی است، در این صورت لازمه حضور زن در یک فضای انقلاب اجتماعی، حفظ حرمت و حیثیت خود از طریق مراعات در ایجاد تعادل اساسی در شکل و وضع و حرکت خود می‌باشد. اما اگر منظور از حجاب، اجبار در پوشیدن چادر و استعمال روسری است، در این صورت به افراد مسوول و یا کسانی که اکنون خود را در شهرهای ایران مسوول تامین نظم می‌دانند، اجازه می‌دهد که به بهانه این دستور، دست به اعمال خشونت نسبت به زن‌ها بزنند.»

پیشنهاد بازخرید جت‌های اف - ۱۴ از ایران

به گزارش آسوشیتدپرس از واشنگتن، وزیر دریاداری آمریکا اعلام کرد دولت ایران به‌طور غیر‌رسمی به آمریکا اطلاع داده است که می‌خواهد عملیات مربوط به ساختن چهار کشتی جنگی برای ایران متوقف شود. قبلاً ایران از آمریکا خواسته بود که عملیات ساختن دو فروند از این کشتی ها را متوقف سازد.

ضمناً میلتون یانگ، سناتور داکوتای شمالی تاکید کرده است که آمریکا باید به ایران پیشنهاد کند که هواپیماهای اف - ۱۴ آمریکایی را که شاه ایران خریداری کرده است، مسترد دارد. مقام‌های دولتی آمریکا هراس دارند که مبادا اطلاعاتی مربوط به جزئیات فنی و بسیار سری این هواپیماها به‌دست شوروی افتد.

سناتور یانگ گفت: «من فکر می‌کنم باید باز‌خرید این هواپیماها را به ایران پیشنهاد کنیم.» وزیر دریاداری آمریکا گفت که آمریکا در این مورد هنوز تماسی با دولت جدید ایران نگرفته است.

رفتار ضد‌انقلابی مرتجعان در مورد زنان، محکوم است

سازمان‌های چریک‌های فدایی خلق دیروز اعلامیه‌ای درباره عکس‌العمل عناصر مرتجع و ضد‌انقلاب در برابر خواسته‌های زنان صادر کرد. در این اعلامیه به اشاره به همگامی زنان و مردان در انقلاب ایران و نقش زنان در مبارزات ملت گفته شده: «خواهران قهرمان ما دوشادوش برادران‌شان برای استقلال میهن و گسستن بندهای اسارت جنگیدند و امروز نیز باید سرنگونی رژیم را با شرکت هرچه فعال‌تر خود در سازندگی ایرانی آزد و دمکراتیک جشن بگیرند.»

این سازمان افزود: «زنان نیمی از نیروی جامعه‌اند و بدون شرکت فعال زنان در همه شئون اجتماعی جلوگیری کند.» سازمان مذکور در توضیح علت دفاع خود از آزادی پوشش زنان گفت: «زنان نیمی از نیروی جامعه‌اند و بدون شرکت فعال زنان در انقلاب و در مبارزات اجتماعی محو کامل سلطه امپریالیسم و نابودی استثمار غیرممکن است.»


سه نفر اعدام شدند

به گزارش خبرنگار اطلاعات از آبادان، یک پاسبان کلانتری شش آبادان به اتهام شهید کردن جوان ۱۹ ساله‌ای در تظاهرات مردم این شهر به حکم دادگاه انقلاب اسلامی به اعدام محکوم شد و ساعت ۳ بامداد امروز تیرباران گردید.

دادگاه انقلاب اسلامی آبادان دیروز جلسه محاکمه ۴ پاسبان کلانتری شش این شهر به‌نام‌های پاسبان قباد سلیمان‌زاده، پاسبان عباسعلی اسدیان، پاسبان عبدالرسول قربانی و پاسبان محمود صفائی را به اتهام شهید کردن علی بازابراهیمی در تاریخ ۱۶ آذر ماه آغاز کرد.

دادگاه پس از رسیدگی‌های لازم پاسبان محمود صفائی را مجرم شناخت و او را به اعدام محکوم کرد. حکم اعدام ساعت ۳ بامداد امروز در فلکه هتل کاروانسرا در جاده آبادان خرمشهر اجرا گردید. دادگاه هم‌چنین سه متهم دیگر را بی‌گناه اعلام کرد و متهمان ساعت ۵ بامداد آزاد شدند.

اعدام یک ژاندارم و یک سروان در همدان و یزد

به گزارش خبرنگار اطلاعات از همدان، پس از دو روز محاکمه، سروان شهربانی احمد بهادری بنا‌بر رای دادگاه انقلاب اسلامی همدان محکوم به اعدام شد. سروان احمد بهادری متهم بود که در روز سی‌ام مهر ماه و دیگر روزهای انقلاب در استان همدان اقدام به تیراندازی کرده و به کشتار مردم دست زده است که عده زیادی مجروح و هفت نفر نیز شهید شده‌اند. رای دادگاه که در جلسات آن، جمعی از روحانیون و قضات همدان نیز شرکت داشتند، ساعت ده دیشب صادر شد و محکوم ساعت یک و نیم بامداد امروز مقابل جوخه اعدام ایستاد و حکم در موردش اجرا شد.

هم‌چنین به گزارش خبرنگار روزنامه اطلاعات از یزد، ساعت یک بامداد گروهبان سوم محمد‌جان بهره‌مند ژاندارم پاسگاه اشکذر یزد تا رای دادگاه انقلاب اسلامی یزد اعدام شد. وی متهم به قتل کاظم اباالله و حاج عباس احمدی و مجروح کردن دختر ۱۲ ساله‌ای بنام عالیه ملانوری در روزهای ۱۷ آذر بود. محاکمه گروهبان محمد جان بهره مند علی روزهای ۱۶ تا ۱۹ اسفند ماه جاری انجام گردیده و در قریه شمسی اسکذر حکم اعدام در مورد وی اجرا شد. اعدام این دو تن در حالتی صورت گرفت که در همین روز، دو نفر دیگر به دلیل فساد و شش نفر نیز به جرم وابستگی به رژیم سابق اعدام شدند.

مهندس شوروی به‌ضرب گلوله پاسداران کشته شد

در اثر تیراندازی پاسداران انقلاب به یک اتومبیل در مرکز تهران، یک مهندس روسی کشته شد و شخص دیگری که همراه وی بود، مجروح شد.

در این تیراندازی که سحرگاه پنجشنبه رخ داد، میخائیل سرخوف در اثر اصابت یک گلوله در لحظات اولیه کشته شد و ولادیمیر ماندکهیم، همراه وی از ناحیه شانه مجروح شد. گفته شد که این دو نفر در خطوط گازرسانی ایران به اتحاد شوروی کار می کردند.

جسد میخائیل سرخوف به بیمارستان شوروی انتقال یافت و سپس برای انجام تشریفات قانونی به پزشکی قانونی برده شد. جسد وی هم اکنون در پزشکی قانونی است. رویتر نیز در گزارشی در این باره اعلام کرد که در این خصوص هیچ بیانیه‌ای از جانب سفارت شوروی و یا وزارت خارجه ایران منتشر نشده است، لیکن گمان می‌رود که این دو تبعه روس به اخطار پاسداران اسلامی که به‌طور غیررسمی مقررات منع عبور و مرور شبانه را اجرا می‌کنند، توجه نکرده بودند.

در گزارش روزنامه اطلاعات آمده است: «به اظهار یکی از مقام‌های شوروی پاسداران انقلاب ایران ساعت یک بامداد سه روز قبل به سوی دو مهندس شوروی تیراندازی کردند و یکی از آنان را کشتند و دیگری را زخمی کردند.

به گفته این مقام، دو مهندس شوروی در ساعت یک بامداد در خیابان حافظ در حال عبور با اتومبیل بودند که مورد اصابت گلوله قرار گرفتند به اظهار این مقام در این مورد دو نظر متفاوت ارائه شده است. از یک سو، پاسداران گفته‌اند به اتومبیل فیات روسی حامل این دو تن دستور توقف داده شده و چون اعتنائی نشد، تیرهوائی شلیک کردند، سپس به لاستیک اتومبیل تیراندازی شد و آن‌گاه سرنشینان آن را هدف‌گیری کردند. اما این مقام گفته است مهندس دیگر که هنوز زنده است، حادثه را به شکل دیگری اظهار می‌دارد. او گفته است بدون هیچ اخطاری به آنان شلیک شده است. دو مهندس شوروی در طرح‌های مهندسی ایران شرکت داشته‌اند، از نخستین افراد تبعه شوروی هستند که در انقلاب ایران کشته و زخمی شده‌اند.»

ابرار:
● كاهش تعرفه واردات خودرو به ميزان ۲۰ درصد
● لاوروف: نيروگاه اتمى بوشهر ۲۰۱۰ راه اندازى مى شود
● لايحه تاسيس استان البرز در مجلس اعلام وصول شد
● آيت‌الله هاشمى رفسنجانى: هر حكومتى كه پايه‌هاى مردمى نداشته باشد پايدار نمى‌ماند

ایران:
● زمین‌خواری در شمال برای تصاحب نصف یک شهر
● تغییر شیوه عرضه سوخت از سال آینده
● رئیس‌جمهور: رفع مشکلات افغانستان راه حل انسانی دارد
● سقف جریمه‌های رانندگی به ۲۰۰ هزار تومان می‌رسد

بانی فیلم:
● شرایط نابسامان اکران فیلم خارجی
● انیمیشن‌های نازل دیگر مجوز پخش نمی‌گیرند
● «نفر دهم» به خیابان ایتالیا رسید

تهران امروز:
● تلاش‌های دولت برای درآمد ۴۰ هزار میلیارد تومانی یارانه‌ها به نتیجه نرسید
● رئیس‌جمهور ایران: آمریکا در افغانستان دودوزه‌ بازی می‌کند
● گره‌خوردن سرنوشت کلوتیلد ریس با علی وکیلی‌راد؟
● جزئیات تازه از جنایات شیطان غرب تهران

جام جم:
● غول خفته مسکن بیدار نمی‌شود
● قهرمانی تکواندوی جهان؛ شاهکار نوجوانان ایران
● دریافت غیرقانونی حق فنی داروخانه‌ها ادامه دارد
● کاترین آشتون در معرض انتقادات شدید

جمهوری اسلامی:
● در رسیدگی به پرونده متخلفان فساد مالی شرکت دولتی قاطع باشید
● پایان رسیدگی به بخش درآمدی لایحه بودجه سال آینده در مجلس
● حکومت‌های فاقد پایگاه مردمی پایدار نمی‌مانند
● بایدن در کنار گور هرتزل: ذاتا خود را صهیونیست می‌دانم

رسالت:
● ضعیف‌کشی نکنید افراد با مسئولیت بالا تحت تعقیب قرار گیرند
● در مقابله با جنگ نرم باید انسان‌شناسی خود را عملیاتی کنیم
● پایگاه نظامی آمریکا در قرقیزستان برچیده شود
● برخی اعضای کارگزاران و اصلاح‌طلبان علیه نظام اتاق فکر ایجاد کرده‌اند

دنیای اقتصاد:
● اصلاح قیمت‌ها تدریجی می‌شود
● آهنگ عرضه مسکن سرعت گرفت؟
● احمدی‌نژاد در افغانستان: بیگانگان منطقه را ترک کنند
● کاهش هزینه واردات خودرو

کیهان:
● پیشنهاد ۴۰هزار میلیارد تومانی دولت در مجلس رای نیاورد
● شلیک موشک هوشمند از عرشه ناو شکن جماران
● ایران و افغانستان منافع و دشمنان مشترک دارند
● انبوه‌ساز زمین خوار در پردیس مسکن می‌سازد

مردمسالاری:
● تاخیر مجدد در راه اندازی نیروگاه بوشهر تا زمستان سال آینده
● روزهای داغ دموکراسی در عراق
● انتصابات جدید در نهاد ریاست جمهوری
● نحوه اجرای هدف‌مند کردن یارانه‌ها بسیار مهم است

گفتگوهای روز:
●روزنامه جام جم در شماره امروز خود با گفتگو با حمید استیلی، سرمربی تیم فوتبال استیل‌آذین گفتگو کرده‌است.

کلیات لایحه بودجه سال ۱۳۸۹ در مجلس ایران با اکثریتی ضعیف و در شرایطی به تصویب رسید که نزدیک به نیمی از ۲۹۰ نماینده یا حضور نداشتند و یا به آن رای منفی و ممتنع دادند. با این‌حال گروهی از مخالفان حاضر در مجلس، این لایحه را بویژه از نظر تورم‌زا بودن آن مورد انتقاد شدید قرار دادند.

دکتر فریدون خاوند استاد اقتصاد در پاریس، می‌گوید که صدای دانشگاهیان منتقد و نیز بدنه کارشناسی خود نظام، به خاطر فضای سیاسی حاکم بر ایران، در مورد این لایحه شنیده نشد.

این طرح کلیات لایحه‌ی بودجه، از نظر حقوقی اکثریت پیدا کرده است و با این اکثریت تصویب شده است. منتها این اکثریت، از ماهیت مجلس کنونی و چگونگی انتخاب اعضای این مجلس منشا می‌گیرد. کسانی هستند که به هر صورت به دولت رای اعتماد می‌دهند ولی در ورای این اکثریت، شکنندگی‌های بنیادی لایحه‌های بودجه‌ی سال ۸۹ به جای خود باقی می‌ماند و به جرات می‌شود گفت که در تاریخ ۳۱ ساله‌ی جمهوری اسلامی، هیچ بودجه‌ای تا این اندازه با بدبینی محافل کارشناسی کشور رو‌به‌رو نشده است.

همان‌طور که می‌دانید در سال‌های گذشته بخش بزرگی از دانش‌گاهیان به تفسیر و بررسی بود‌جه‌های سالانه می‌پرداختند اما امسال در گفت‌و‌گو با رسانه‌های داخل و خارج به دلیل جو حاکم بر سیاست کشور، سکوت پیشه کردند.

از بدنه‌ی کارشناسی جمهوری اسلامی هم که بخش عمده‌ی آن وابسته به جناح اصلاح‌طلب حاضر در مجلس است، صدایی شنیده نشد و معدود نمایندگان اصلاح‌طلب هم یا چیزی نگفتند یا به هر‌حال مطالب‌شان منعکس نشد.

شاید هم حضور نداشتند، زیرا انتقاداتی که مطرح شده است بیشتر از جانب آقای توکلی و نمایندگانی از جناح محافظه‌کار است.

دقیقا، در این شرایط با این جوی که بر وضعیت سیاسی کشور حاکم است، فقط چهره‌های اقتصادی جناح معروف به اصولگرای مجلس، از جمله همین آقای احمد توکلی و آقای الیاس نادران بودند که بودجه‌ی پیشنهادی محمود احمدی‌نژاد را به باد سخت‌ترین انتقاد‌ها گرفتند.

دکتر فریدون خاوند، استاد دانشگاه / عکس: دویچه‌وله

این اتنقاد‌ها نشان می‌دهد که حتی دستگاه کارشناسی مربوط به جناح معروف به اصول‌گرای جمهوری اسلامی هم از پیامد‌های آشفتگی حاکم بر سیاست‌های اقتصادی کشور که یکی از نمونه‌های آن همین بودجه‌ی سال آینده‌ی خورشیدی است، می‌ترسد و به وحشت افتاده است.

یکی از نکاتی که منتقدان حاضر در مجلس نسبت به این بودجه بر آن تاکید کردند، احتساب در‌آمد دولت بر مبنای نفت بشکه‌ای ۶۵ دلار است در صورتی که بودجه‌ی سال جاری بر مبنی ۵.۳۷ دلار بوده است، این تا چه حد طرح بودجه را آسیب‌پذیر می‌کند؟

اگر فقط بخواهیم بر واقعیات و پیش‌بینی‌های آینده‌ی بازار جهانی نفت تکیه کنیم، ۶۵ دلار در سال آینده به احتمال زیادبه دست می‌اید. البته بازار جهانی نفت به دلیل فراز‌و‌نشیب‌هایی که دارد ‌پیش‌بینی را بسیار دشوار می‌کند، ولی در مجموع بر اساس ارزیابی محافل بزرگ کارشناسی نفت می‌شود گفت که میانگین بهای نفت در سال آینده از ۶۵ دلار پایین نمی‌آید.

منتها مسئله‌ی بزرگ این است که چگونه کشوری که می‌‌خواهد روز‌به‌روز نقش نفت را در مسائل داخلی خود به‌خصوص در هزینه‌های بودجه کاهش دهد، از ۳۷ دلار به ۶۵ دلار برای هر بشکه جهش می‌کند و به‌اضافه اگر این رقم ۶۵ دلار را با رقمی که در بسیاری از بودجه‌های کشور‌های نفت‌خیز از مکزیک گرفته تا عربستان سعودی و الجزایر و کشور‌های منطقه‌ی خلیج فارس در جهان مقایسه کنیم، می‌بینیم که ایران در ارزیابی درآمدهای نفتی از محل نفت، سطح بالا را نگه داشته است.

به همین دلیل است که اصولا از این مقدار ۶۵ دلار هم باید فراتر رفت. درواقع درآمد حاصل از نفت بیشتر از آن چیزی است که این‌ها می‌گویند و از این ۶۵ دلار هم بیشتر می‌شود ولی به‌دلیل این‌که دولت احمدی‌نژاد در ۵ سال گذشته با نفت بشکه‌ای ۷۰ تا ۸۰ دلار عادت کرده است، غیر ممکن است که بتواند این عادت خود را ترک کند و بنابراین مطمئن باشید هر چه که در سال آینده وارد خزانه‌ی ارزی کشور می‌شود بازهم از سوی دولت آقای احمدی‌نژاد هزینه خواهد شد.

انتقاد جدی دیگری که به لایحه بودجه در مجلس شده و البته از مدت‌ها قبل هم مطرح بوده، مسئله‌ی حذف یارانه‌ها است که معتقدند به شدت تورم‌زا است و حدس می‌زنند از ۲۵تا ۵۰ درصد تورم افزایش پیدا می‌کند، اما مجلس اعلام کرده‌ است که در کمیسیون مربوطه، درآمد حاصل از حذف یارانه ها از ۴۰ هزار میلیارد تومان به ۲۰ هزارمیلیارد تومان یا اگر به دلار بگوییم از ۴۰ میلیارد دلار به ۲۰ میلیارد دلار کاهش پیدا می‌کند. نصف شدن درآمد حاصل از حذف یارانه‌ها، چه‌قدر می‌تواند مسئله‌ی تورم‌زا بودن بودجه را کنترل کند؟

در قانون هدف‌مند کردن یارانه‌ها که دی‌ماه گذشته به تصویب رسید، مقرر شده بود که درآمد دولت در سال اول از محل حذف یارانه‌ها بین ۱۰ تا ۲۰ هزار میلیارد تومان خواهد بود.

آقای احمدی‌نژاد این قانون را در نظر نگرفت و در لایحه‌ی بودجه‌اش ۴۰هزار میلیارد تومان را پیش‌بینی کرد و به علت همین تضاد حقوقی شدید که اصلا غیر‌قابل اجرا بود، بالاخره مجلس این را نصف کرد و در همین نصف شدن هم حداکثر چیزی را که در قانون هدف‌مند کردن یارانه‌ها پیش‌بینی شده بود، یعنی سقف حداکثر را برگزید. بر اساس ارزیابی تمام محافل کارشناسی، از مرکز پژوهش‌های مجلس گرفته تا بانک مرکزی جمهوری اسلامی و ارزیابی کارشناسان مستقل، حتی همین ۲۰ هزار میلیارد تومان در‌آمد ناشی از یارانه‌ها هم در سال آینده به شدت تورم‌زا خواهد بود.

یعنی دست کم بهای نفت و حامل‌های انرژی را ۳ برابر خواهد کرد. البته من می‌خواهم بر این نکته تاکید کنم که شخصا در کنار بسیاری از کارشناسان مسائل اقتصادی ایران معتقدم که هدف‌مند کردن یارانه‌ها کاری بسیار درست و لازم است، اما با شکل کنونی و آن صورتی که آقای احمدی‌نژاد می‌خواهد اجرا کند، این مسئله ممکن است آشفتگی‌های بسیار زیادی در مسائل اقتصادی کشور به وجود بیاورد.

به‌خصوص از نظر این که در شرایطی که کشور با نرخ رشد بسیار پایین ، یعنی یکی از پایین ترین نرخ رشد‌ها در تاریخ جمهوری اسلامی رو‌به‌رو هست، حجم تورم را به صورت جهشی بالا خواهد برد. ترکیب این دو وضعیت می‌تواند شرایط را از نظر اقتصادی برای مردم بسیار دشوار کند.

در همین ارتباط یک پرسش دیگر پیش می‌آید. همان‌طور که اشاره کردید حذف یارانه‌ها در یک اقتصاد مبتنی بر تولید و قوانین رقابتی بازار، اقدامی منطقی و مورد حمایت اقتصاددانان است. ولی در ایران به‌جز متکی بودن مطلق در‌آمد ملی بر نفت، چه دلایلی موجب می شود که حذف یارانه ها جواب ندهد؟ آیا سیستم اقتصادی ایران را واقعا می توان اقتصادی مبتنی بر قواعد سالم بازار دانست؟

واقعی کردن قیمت‌ها و حذف یارانه‌ها بخشی از یک اصلاحات پر دامنه‌ی اقتصادی است که تمام جنبه‌های اقتصاد، تولید، بازرگانی و روابط مالی یک کشور را در بر می‌گیرد. بنا‌براین مسئله‌ی هدف‌مند کردن یارانه‌ها و واقعی کردن قیمت‌ها را نمی‌شود به صورت جداگانه و منزوی مورد بررسی قرار داد.

این مسئله بخشی از یک رفورم بنیادی اقتصادی است و رفورم بنیادی اقتصادی نیز در پیوند نزدیک با انجام اصلاحات بنیادی در سیاست‌های داخلی و خارجی کشور است.

اگر این شرایط آماده باشد، هدف‌مند کردن یارانه‌ها مطمئنا جواب می‌دهد ولی ما در حال حاضر در وضعیتی قرار داریم که این مسئله‌ی هدف‌مند کردن یارانه‌ها به صورت منزوی و در راه یک‌ سلسله هدف‌های سیاسی جناح حاکم مورد استفاده قرار می‌گیرد. در عوض بسیاری از محور‌های اصلاحات از خصوصی‌سازی و آزاد‌سازی اقتصادی گرفته تا اصلاحات در زمینه‌ی نرخ ارز کشور فراموش شده است.

به علاوه در عرصه‌ی سیاسی، کشور ما با بحران بزرگ سیاسی رو‌به‌رو است و بخش بزرگی از نیرو‌ها حتی در درون جمهوری اسلامی، نمی‌توانند به پیش‌برد این رفورم کمک کنند و از لحاظ بین‌المللی هم کشور با یکی از تنش‌هاش بسیار سخت خودش رو‌به‌رو است.

بنابراین در این وضعیت، با توجه به مجموعه‌ی این معضلات، اجرای این طرح جز این‌که نتایج بسیار وخیمی را برای اقتصاد ایران به‌وجود بیاورد به نظر من هیچ پیامد دیگری نخواهد داشت.

مریم رئیس‌دانا، نویسنده مجموعه داستان‌های کوتاه عبور در سال ۱۳۴۷ به دنیا آمده است. او لیسانس ترجمه از زبان فرانسه در ایران است.

تا به حال پنج کتاب به نام‌های «نوشته‌های پراکنده صادق هدایت»، «بررسی آثار و آرای هدایت»، «صادق هدایت در بوته نقد و نظر»، «مجموعه داستان عبور» و ترجمه اشعار ژاک پره ور به نام «زمان گم شده» را منتشر کرده است. او شماری ترجمه مقالات، گزارش و نقد نویسی در جراید دهه‌ی ۷۰ در ایران را نیز در پرونده کاری خود دارد و از همکاران رادیو زمانه است.

در خواندن داستان‌های مریم رئیس‌دانا به این نتیجه می‌رسیم که در مرحله‌ای است که سبک‌های مختلف نوشتاری را تجربه می‌کند. در عین حال به نظر می‌رسد که هنوز پرداخت یک پارچه و به هم بافته یک داستان ملکه ذهن او نشده است و در مرحله تجربی قرار دارد. اما بدون شک او با علاقمندی کار نوشتن را پی گیری می‌کند.

به آغاز نخستین داستان این مجموعه، «کابوس» توجه کنید:

«پنج عصر
روی چمن های تپه قدم می‌زدم، و از بالا به پایین نگاه می‌کردم. دختر بچه هشت ساله‌ای بودم با موهای حنایی که توپ بازی می‌کرد. دخترک همانی بود که صاحب قصر با پدرش خصومت دیرینه داشت. در حال بازی توپش به این طرف سیم های خاردار افتاد. به بالا و به من نگاه کرد، از نگاه کردن به من واهمه داشت، مردد بود که بیاید یا نه. حتما منعش کرده بودند که پایش را به این سو بگذارد.

لبخند زدم، به طرفم آمد، نزدیک شد. توپ جلوی پای من افتاده بود. با دست‌هایم توپ را برایش پرتاب کردم، آن را برداشت و به من نزدیک شد. کمی توپ بازی کردیم و روی چمن‌های سبز، این طرف و آن طرف دویدیم و پریدیم. ناگهان توپ در استخر افتاد. خواست که توی آب بپرد و برش دارد. دستش را گرفتم، گفت:
- شنا بلدم.

می‌دانستم که نباید برود. نیروی عجیب و مرموزی به من می‌گفت که نباید برود، اما دخترک اصرار می‌کرد. پس رهایش کردم و او رفت.

تا من در آب رفتم توپ هم زیر آب رفت و ناپدید شد. من نیز به دنبال توپ زیر آب رفتم، اما آن را نیافتم، من که بالا آمدم، توپ هم در گوشه‌ی دیگر استخر روی آب آمد...»

در این داستان کوتاه تمامی شخصیت‌های زن یکی هستند. دختری که در آب غرق می‌شود و دختری که می‌کوشد او را نجات دهد، و همچنین مادر دختر در حقیقت یک نفر هستند. داستان به گونه‌ای روایت می‌شود که گویی داریم روایت خوابی را می‌خوانیم. البته در بررسی دقیق‌تر متوجه می‌شویم نویسنده در جست‌وجوی زبانی است تا ماجرای بسیار مهمی را بازگو کند.

آب گویا در رویاها نمایش‌گر مسائل عاطفی است. ما دخترکی را می‌بینیم که عاقبت در آب غرق می‌شود و آن دیگری را می‌بینیم که ناظر بر غرق شدن اوست، در حالی که این خود اوست که دارد غرق می‌شود.

زن سوم، «مادر»، که باز خود راوی است در جست‌وجوی دختر گم شده به صاحب قصر رجوع می‌کند.

در انتهای این داستان به طور صریح شاهد تجاوز دردناکی به دختر بچه هستیم. در نتیجه پرسشی که مطرح می‌شود این است که چرا نویسنده با این همه پافشاری فضایی را می‌سازد که در نهایت منجر به بیان عین حقیقت می‌شود. آیا او با خواندن کتاب‌های روانشناختی با سمبل‌های ویژه رفتار جنسی آشنا شده است؟ و یا این سمبل‌ها از ناخودآگاه روان نویسنده می‌جوشند؟

باور دارم که بیان حقیقت در متن فرهنگ ایرانی بسیار مشکل است. در ساختار فرهنگ ما رفتارهای جنسی به غایت پوشیده و پنهان هستند و درست به همین دلیل هیچ‌گاه نمی‌توان برای مسئله روسپی‌گری راه‌حلی پیدا کرد. اما در عین حال طرح این مسائل حتی در شکل رفتار عادی غیر ممکن به نظر می‌رسد.

در این داستان مریم رئیس‌دانا به یکی از دقایق ترسناک و مشکل این مسئله وارد می‌شود: تجاوز به کودک.

رئیس‌دانا در پیچش و چرخش داستانی می‌کوشد این مهم را شرح دهد. این که موفق است یا نه نکته‌ای است که جای بحث و گفت‌وگو دارد. کودک با توپ بازی می‌کند. توپ در آب می‌افتد و کودک وارد آب شده و ناپدید می‌شود.

در پس و پشت این داستان تمایل به بی‌عمل کردن زن به چشم می‌خورد. هیچ حرکتی نکنیم چون ممکن است دشمن از راه برسد و تجاوز کند. حالا آیا به راستی شاهد یک تجاوز هستیم و یا داستان در آغازینه این مهم متوقف می‌شود؟

من اما در داستان‌های دیگر نویسنده این تلاش برای شرح حقیقت را نیافتم. داستان‌های دیگر این مجموعه اغلب به روابط دو نفری می پردازد و حالت‌های عاشقانه و یا شبه عاشقانه را در بر می‌گیرد، و این پردازش در متنی سرد و خاکستری شکل می‌گیرد.

داستان‌ها در عین حال گاهی در متن و بطن جامعه حرکت می‌کنند. گاهی نویسنده دوباره وارد میدان‌های تخیل می‌شود.

به بخشی از داستان «عبور» که نام خود را به این کتاب داده است توجه کنیم:

«یک روز صبح که از خواب بیدار شدم دست و صورتم را مثل همیشه شستم. بعد رفتم جلوی آینه تا مثل هر روز موهایم را شانه کنم. یکهو دیدم که همه‌اش سفید شده. صورت و دست‌ها و تنم چروک و پیر و جمع شده بود، و یکی شده بودم شبیه خودم. لب به دندان گزیدم. دست بر دست زدم و گفتم:

_ ا...ا...، پس چرا این طور شدی بدبخت؟ تو دیگه کی هستی؟ تو که این شکلی نبودی!

اصلا یک کس دیگر بود، اما همان کس یعنی من طبق شناسنامه متولد تهران سال ۱۳۱۰ خورشیدی بودم و الان هفتاد سالم می‌شد ولی مطمئنم هفتاد سال طول نکشید، همه‌اش یک سال هم نشد.»

پس در نتیجه مریم رئیس‌دانا علاقمند است که مراحل مختلف زندگی را در یک گام به پیماید . همه را در یک نشست نشان دهد. این با خود هم هویت شدن و در میدان های مختلف سنی تجزیه شدن نشانه تلاش نویسنده برای کسب هویت و در عین حال پروازی ذهنی است.

در این داستان نیز از رفتارهای ممنوع جنسی سخن به میان می‌آید. چرخش دیگری برای ایجاد تغییر در سنت‌های اجتماعی.

مریم رئیس‌دانا در تمامی داستان‌هایش می‌کوشد حرف جدیدی بزند. البته نمی‌دانم اشکال از من است یا از داستان‌ها که پی رنگ آن‌ها در ذهنم جای نمی‌گیرد. رئیس‌دانا چه در زمان‌هایی که به میدان‌های رمزی وارد می‌شود و چه در زمان‌هایی که در دایره رئالیسم و واقع‌گرایی حرکت می‌کند لحنی سرد و خاکستری دارد. این باعث می‌شود که داستان در ذهن خواننده جا نیفتد و موضوع آن حالتی پرنده‌وار پیدا کند.

با بخش دیگری از داستان «آواز آ» با مریم رئیس‌دانا بدرود می‌گوییم:

«آب انبار بود و از زانو به پایین در آب. از پشت، صداها تعقیبش می‌کردند. همه جا سیاهی بود، به عمق آن سیاهی دوید، با تمام توان، ولی هرچه بیشتر تلاش می‌کرد از سرعتش کمتر می‌شد. سنگین و کند می‌شد. در آب می دوید، آنها هم می دویدند، می ایستادند. صبر، سکوت، و گوش می‌کردند، دوباره آن تعقیب سخت آغاز می‌شد.

در تاریکی و آب می دوید. هزار بار این تاریکی را رفته بود. دیوارها را نمی‌دید، بلکه حس می‌کرد، و از پیچ و تابشان و از رج‌های بند کشی شده‌شان می‌گذشت.

گره می‌آمد و او می‌گریخت، نفس کم می‌آورد، تمام تنش شده بود قلب، کوبش آن را در مغزش می‌شنید.

بن بست شد. دیوار بود. سکوت شد و صدای سنگین آن کر می‌کرد، تمام حجم بدنش شده بود گوش و زنگ ممتد سکوت.
و دیوار، سکوت و بعد نورافکن...»

دوشنبه، هشتم مارس (۱۷ اسفند)، هزاران زن و مرد ار فرانسه و دیگر ملیت‌ها، در میدان ناسیون پاریس گردهم آمدند تا راهپیمایی به سمت میدان باستی را آغاز کنند. در این میان، گروه پرشمار زنان و مردان ایرانی که در گروهی جداگانه راه‌پیمایی می‌کنند، شعارها و خواسته‌های متفاوتی دارند.

با چندتن از زنان و مردانی که در راه‌پیمایی ۸ مارس پاریس شرکت دارند گفتگو کرده‌ام:

آقای کیانوش رمضانی شما کاریکاتوریست و در حال تدارک یک نمایشگاه در پاریس به اسم کاریکاتور‌های سبز هستید. امروز به مراسم بزرگ‌داشت روز‌ جهانی زن در میدان ناسیون آمده‌اید. نظرتان راجع به مراسم روز جهانی زن چیست و فکر می کنید امسال با سال‌های گذشته چه تفاوتی دارد؟

من فکر می‌کنم مراسم امسال به فلسفه‌ی نام‌گذاری روز جهانی برای زنان ایرانی بسیار نزدیک است. زنان ایرانی در طول حرکتی که به نام جنبش سبز مشهور است از ابتدا حضور داشتند و هم مطالبات مدنی و هم مطالبات خودشان را همواره درخواست کردند و حضور بسیار پر‌رنگی در صحنه داشتند.

این بسیار با اولین ریشه‌هایی که باعث شد این روز به نام روز جهانی زن نام‌گذاری شود شباهت دارد. منظور تظاهراتی است که در آمریکا در اواخر قرن نوزدهم آغاز شد. زنان ایرانی در طول تاریخ برای اولین‌بار توانستند حضور بسیار پررنگی در صحنه‌ی تظاهرات و صحنه‌ی مطالبات مدنی داشته باشند، فکر می‌کنم بعد از انقلاب اسلامی ایران اولین بار است که زنان توانستند حضور پررنگ‌تری داشته باشند.

از یک خانم جوان عقیده‌اش را راجع به روز جهانی زن می‌پرسم:

امروز ۸ مارس، روز جهانی زن است. روز اعلام همبستگی زنان در سراسر جهان و به نمایش گذاشتن آن است.

فکر می‌کنید خواسته‌های امسال زنان ایران چه باید باشد؟

به طور مشخص جلوگیری از خشونت علیه زنان و تعدادی خواسته‌های ضروری‌تر. منظور خواسته‌هایی است که در حال حاضر بسیار مهم است. برابری زنان همیشه و در تمام سال‌ها خواسته‌ی زنان ایران بوده است اما امسال به طور خاص آزادی زنان در‌بند، هدف اصلی مراسم است. همچنین این‌که زنان ایران بتوانند به کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان بپیوندند و حقوق زنان در ایران و پس از سال‌های زیاد به اجرا در بیاید.

نظر یک مرد ایرانی مقیم پاریس در مورد روز جهانی زن و مطالبات زنان ایران را می‌پرسم.

من فکر می‌کنم زنان ایران از تحت ستم‌ترین زنان دنیا هستند. من وظیفه‌ی خود می‌دانم اگر معتقد به برابری حقوق زن و مرد هستیم، امروز به باید از حقوق زن به عنوان یک انسان دفاع کنیم.

فکر می‌کنید زنان ایران امسال به‌ویژه باید چه خواسته‌هایی داشته باشند؟

چیزی که ما در جنبش سبز در ایران می‌بینیم این بود که زنان، پرچم‌دار این جنبش و فعال‌تر از همه بودند. حداقل مطالباتشان همان برابری حقوق است که در ایران وجود ندارد و باید مطالبه شود، ما تا آخر همراهشان هستیم.

عکس‌ها از ایرج ادیب‌زاده، زمانه

نظر شما را به عنوان یکی از زنان ایرانی که تعدادشان در این جمع پرشمار است، می‌پرسم:

من فریماه جدی هستم، نزدیک به ۲۷ سال است که ساکن پاریس هستم. امروز روز‌ جهانی زن، روزی است که بیشتر مسائل زنان مطرح می‌شود. به‌خصوص در جنبش اعتراضی ایران، نقش زنان بسیار برجسته است و آن‌ها همواره نشان داده‌اند که اگر در بدترین دیکتاتوری‌ها هم به هرحال راهی را پیدا می‌کنند که اعتراض خودشان را به گوش جهانیان برسانند. همچنین همه‌ی انجمن‌هایی را که برای دفاع از بچه‌های یتیم و دفاع از حقوق زنان وجود دارد، نشان می‌دهد که زنان ساکت نمی‌نشینند.

شما گفتید سال‌هاست در فرانسه اقامت دارید، خواسته‌های زنان فرانسوی چیست؟

زنان فرانسوی بیشتر خواستار داشتن حقوق مساوی در محل کار نسبت به مردان و داشتن پست‌های مهم هستند. زیرا زنان با وجود کیفیت‌ بالای کارشان در اکثر موارد در تقابل با مرد‌ان رد می‌شوند. به نظر آن‌ها، مسائل خانوادگی زنان، نگه‌داری بچه‌ها و حامله‌شدن نکاتی منفی است ولی از نظر من نکته‌ای مثبت است.

پس این مبارزه‌ی برابری‌خواهی در همه جای دنیا ادامه دارد.

بله، منتهی درجات مختلفی دارد.

طرح مسأله: دفاع از آزادی و دموکراسی و حقوق بشر در ایران با چه واکنشی از سوی رژیم روبرو می‌شود؟ طلب دلیل برای اثبات صدق باورهای دینی چه پاسخی دریافت می‌کند؟

مدعای دفتر اول «مانیفست جمهوری‌خواهی» را در نظر بگیرید: «احکام فقهی با آزادی و دموکراسی و حقوق بشر تعارض بنیادین دارند».

اینک مدعای ابن سینا را از نظر بگذرانید: «صدق معاد جسمانی را نمی‌توان با دلایل عقلی اثبات کرد».

حال چند مدعای مشابه مدعای ابن سینا را در نظر بگیرید: «برای اثبات صدق کلام الله بودن قرآن، حتی یک دلیل عقلی وجود ندارد و تا حدی که من می‌فهمم، نمی‌تواند وجود داشته باشد».
«صدق عصمت پیامبران را نمی‌توان با دلائل عقلی اثبات کرد».
«صدق ختم نبوت را نمی‌توان با دلائل عقلی اثبات کرد»
«برای اثبات صدق وجود مقدس امام دوازدهم، با طول چندین قرن زندگی، حتی یک دلیل عقلی وجود ندارد و تا حدی که من می‌فهمم، نمی‌تواند وجود داشته باشد».

محل نزاع، اثبات عقلی باورهای دینی است، نه صدق و کذب آنها. به تعبیر دقیق‌تر، محدودیت‌های عقل بشری محل نزاع است. یعنی: اگر مومنان موفق شوند به تمامی شبهات وثاقت تاریخی متن پاسخ گویند، حداکثر چیزی که اثبات خواهد شد، این است که قرآن سخنان پیامبر گرامی اسلام است، نه کلام الله. هیچ راه عقلی/بشری برای اثبات کلام الله بودن قرآن وجود ندارد.

حال مدعای دیگری را در نظر بگیرید: «خدای فقیهان و متکلمان (خصوصاً اشاعره) مسلمان با خدای فیلسوفان و عارفان مسلمان تفاوت دارد».

این مدعا، مدعایی تجربی است. یعنی می‌توان نشان داد که خدای «برهان صدیقین» و «وحدت شخصی وجود» ملاصدرا، و خدای وحدت وجود عارفان مسلمان، همان خدایی نیست که فقیهان مسلمان برساخته‌اند. سهل است، حتی می‌توان نشان داد که ابن سینا و ملاصدرا و ابن عربی از سوی فقیهان تکفیر شده‌اند. ابن سینا هم در پاسخ آنان گفت:

کفر چو منی گزاف و آسان نبود
محکم‌تر از ایمان من ایمان نبود
در دهر یکی چو من آن هم کافر
پس در همه دهر یک مسلمان نبود.

اما مدعای دیگر: «شیعیان اولیه ائمه را دارای علم غیب و معصوم به شمار نمی‌آوردند. ائمه، افراد نادری که چنان باورهایی داشتند را غالی به شمار می‌آوردند. علم غیب و عصمت ائمه، ساخته‌ی شیعیان قرون بعد است».

مرحوم حیدر علی قلمداران در کتاب محققانه‌ی «راه نجات از شر غلات» تمام مستندات این مدعا را گرد آورده است. کتابی که در دهه‌ی پیش از انقلاب در قم انتشار یافت. او نشان داده است که شیعیان اولیه، ائمه را فقط «علمای ابرار» به شمار می‌آوردند، نه واسطه‌ی فیض و دارای علم غیب و معصوم از خطا.

مدعای بعدی: موعودگرایی یکی از اجزای ادیان ابراهیمی (یهودیت و مسیحیت و اسلام) است. با وفات هریک از ائمه، گروهی از شیعیان، امام درگذشته را مهدی موعود معرفی می‌کردند. بر همین مبنا، گروهی از پیروان امام یازدهم، پس از وفات ایشان، او را مهدی موعود قلمداد کردند و گروه دیگری، گفتند که او دارای فرزند بوده و مخفی شده است تا از خطر در امان بماند.

زمان غیبت رفته‌رفته افزایش یافت (البته شیعیان پس از وفات امام یازدهم به ۱۴ گروه تقسیم شدند). پرسش این است: از این رأی متافیزیکی که موجود نجات‌دهنده‌ای در پایان خواهد آمد تا بشریت را نجات دهد، چگونه می‌توان به تعیین مصداق راه برد؟

حال مدعای دیگری را در نظر بگیرید: «فقیهان برای سلطه‌ی بر مردم مسلمان، یک «نظام الهیاتی آسمانی» مشابه «نظام سلطانی زمینی» درست کرده‌اند، تا سلطه‌ی زمینی‌شان را موجه سازند».

اسلام فقیهانه برای سلطه‌ی بر مردم و توجیه رفتارهای ضداخلاقی‌اش، حدیث جعل می‌کند تا رفتارهای خود را به سخنان پیامبر گرامی اسلام موجه سازد: در کتاب کافی، با سند صحیح، از ابو عبدالله (امام صادق) روایت شده است که وی گفته است که پیامبر گرامی اسلام گفته است:

«اذا رایتم اهل الریب والبدع من بعدی فاظهروا البراءه منهم و اکثروا من سبهم والقول فیهم والواقیعه و باهتوهم کیلا یطمعوا فی الفساد فی الاسلام و یحذرهم الناس و لایتعلموا من بدعهم یکتب الله بذلک الحسنات و یرفع لکم به الدرجات: هرگاه، پس از من، به کسانی برخوردید که یا در دین شک دارند یا چیز نوظهوری به دین وارد می‌کنند بیزاری خود را از آنان آشکار کنید و تا می‌توانید دشنام‌شان دهید و بدگویی‌شان کنید و افتراشان بزنید و دروغ و بهتان‌شان ببندید تا امیدشان به تباه‌کردن اسلام نومید شده و این کارها مردم را از اطراف‌شان پراکنده کند تا از بدعت‌های‌شان چیزی نیاموزند. خدا به خاطر این کارها برای‌تان حسنه می‌نویسد و درجات شما را متعالی می‌گرداند»¹.

فقیهان بنیادگرا با استناد به احادیثی که خود برساخته‌اند، نواندیشانی که قرائت دیگری از اسلام ارائه می‌کنند را با افترا و دروغ و بهتان بدنام می‌کنند. این نوع احادیث جعلی را مبنای دروغ و بهتان و اهانت قرار دادن، بیش از آن که به سود دین باشد، موجب دین‌گریزی جوانان خواهد بود.

اینک به پاسخ‌های فیلسوفان و ایدئولوگ‌های سلطان (آیت‌الله علی خامنه‌ای) به مدعیات یاد شده بنگرید، تا روشن شود که عمل به احادیث جعلی، جای استدلال را گرفته، و سلطان را با مدافعانی تنها گذارده که جز زندان و شکنجه و اعدام و فحاشی و بهتان و دروغ، راهی برای رویارویی با دگراندیشی دینی نمی‌شناسند.

۱ - جاسوس بیگانه: پس از انتشار نامه به دبیرکل سازمان ملل متحد، درباره‌ی وضعیت حقوق بشر در ایران، که امضای سیصد تن از بزرگترین روشنفکران جهان را در پای خود داشت، علی فلاحیان در مصاحبه ای با خبرگزاری مهر در این خصوص گفت:

«عده ای نوکر، سر سپرده و حقوق‌بگیر از غرب، با وجود آنکه می‌دانند نئومحافظه‌کاران حاکم بر کاخ سفید به دروغ از حقوق بشر و دموکراسی و آزادی سخن می‌گویند و آمریکایی‌ها از مسیر انجام جنایات گسترده در دنیا قصد تامین منافع خود را دارند، رسوایی و مفتضح شدن سردمداران استکبار را نمی‌بینند و در گوشه و کنار با پوشش دفاع از حقوق بشر در ایران به نفع اربابان قدرت و ثروت امضاء جمع می‌کنند، اما خوشبختانه امروز مورد حمایت کسانی که تا دیروز تصور می‌کردند این افراد «مظلوم و روشنگر حقایق» هستند، نیستند. ... آن زمان که ما اطلاعاتی بودیم افرادی چون اکبر گنجی را که حتی بحث جاسوسی او در سال‌های اخیر مطرح بود، می‌شناختیم ولی هر چه فریاد زدیم صدای ما به جایی نرسید و افرد مذکور، با کمک‌های خارجی و حمایت‌های آگاهانه و ناآگاهانه برخی روزنامه‌چی‌های داخلی موفق شدند انواع اتهامات را با بهره‌گیری از انواع ابزارهای فرهنگی و هنری به نظام و مسئولان وارد کنند و بالاخره با گذشت زمان چهره واقعی آنها افشا شد»².

علی فلاحیان می‌گوید زمانی که وزیر اطلاعات سلطان بود، فعالیت‌های گنجی را تحت نظر داشته‌اند، «ولی هر چه فریاد زدیم صدای ما به جایی نرسید» و گنجی توانست «انواع اتهامات را با بهره‌گیری از انواع ابزارهای فرهنگی و هنری به نظام و مسئولان وارد کند».

آن اتهامات چه بود؟ ترور دگراندیشان در داخل و خارج کشور طی پروژه‌ی قتل‌های زنجیره‌ای. آیا قتل عام چند هزار زندانی سیاسی و ترور ده‌ها دگراندیش در داخل و خارج از کشور اتهام بلادلیل است؟ مگر وزارت اطلاعات طی یک بیانیه‌ی رسمی مسئولیت ترورها را به عهده نگرفت؟ مگر متهمان ترورها به صراحت نگفتند که ترورها به دستور وزیر اطلاعات صورت می‌گرفته است؟

این مدعا حتی در حکم دادگاه هم ذکر شده است، اما قاضی چون سند مکتوبی در این خصوص وجود نداشت، آن را نپذیرفت. شما که مدعی اتهام جاسوسی برای نویسنده هستید، چرا طی دوبار بازداشت هیچ گاه چنین اتهامی تفهیم نشد؟

۲ - اجرای دستورات استکبار جهانی توسط مزدورانش: حجت‌الاسلام مهدی طائب، عضو سابق وزارت اطلاعات، مسئول اطلاعات موازی در دوران اصلاحات، مسئول پیشین بسیج و مسئول فعلی سازمان اطلاعات سپاه، درباره ی مقالات «امام زمان به چه کار فقها می‌آید»، در گفت‌وگو با رجانیوز گفته است:

«سکولاریسم گنجی و همفکرانش مقدمه انکار اصول دین بود. این افراد برای اجرای دستورات استکبار جهانی ابتدا باید به انکار جزئیات می‌‌پرداختند تا به اصل برسند. گنجی به همراه همفکران خود ابتدا با ترویج سکولاریسم که ساخته و پرداخته امریکاست، جزئیات دین را مورد انکار قرار دادند و بعد از آن به انکار اصول دین مبادرت کردند. استعمار زمانی می‌‌تواند سلطه خود را بازیابی کند که جامعه را بی‌‌دین کند و سکولاریسم مقدمه بی‌‌دینی است. امریکایی‌ها در قالب سکولاریسم می‌گویند که بشر باید متنوع باشد و دین با تنوع سازش ندارد و اگر دین بخواهد یکی باشد، دیگر نمی‌تواند حاکم باشد. همین که دین از حکومت جدا شود، امریکا به منافعش می‌‌رسد چرا که در سایر گفتمان‌ها، گفتمان مستقل وجود ندارد. در شرایط فعلی اگرچه قرآن وجود دارد، اما به این دلیل که از ثقل ولایت جداست، حاکمیت ندارد. استکبار جهانی به همراه مزدورانش اگر بخواهند انقلاب اسلامی را شکست دهند، باید نقطه امید شیعه را بزنند، نقطه امید امروز ما رهبر انقلاب است که از او به عنوان نایب عام امام زمان تبعیت می‌کنیم و اگر کسی بخواهد نایب امام زمان را از کار بیاندازد لازم است تا امام زمان را به خیال پوج خود از اعتبار ساقط کند. این افراد در حقیقت اکنون با خود امام زمان کاری ندارند، بلکه می‌خواهند رهبر موجود را که علمدار خیمه است بزنند و علم این خیمه اعتبارش به آن امام غائب از نظر است. استکبار اگر در این کار موفق می‌‌شد، حملاتش به قرآن نیز موفق می‌شد و اگر در این کار موفق نمی‌‌شدند کارهای دیگرشان نیز جواب نمی‌داد. افرادی مانند گنجی را مزدوران استکبار هستند. در اینکه این افراد سنگ بیگانه را به سینه می‌‌زنند تردیدی نیست، مثل نماینده اصلاح‌طلبی که فرار کرد و این اظهارات نشان می‌‌دهد که این افراد مؤید و همکاران استکبار بوده و قبله‌گاهشان آنجاست و معلوم است که برای آن‌ها کار می‌‌کنند»³.

اگر باب استدلال و عقلانیت مسدود است، باب اهانت و بهتان و دروغگویی همچنان مفتوح است. سکولاریسم را آمریکا ساخته و پرداخته کرده است. جدایی نهاد دین از نهاد دولت هم عین تأمین منافع دولت آمریکاست. در عین حال، استفاده‌ی صرفاً ابزاری از امام زمان در این سخنان کاملاً هویداست.

علمدار خیمه‌ی اسلام، سلطان (آیت‌الله خامنه‌ای)است. اسلام بنیادگرایانه‌ی فقاهتی، برساخته‌ای است برای توجیه سلطه‌ی ولی فقیه و مریدان منفعت‌جوی او. آنان با توسل به امام زمان است که به شیرهای نفت و قدرت متصل شده‌اند و خون مردم را می‌مکند. وقتی با طلب دلیل مواجه می‌شوند، طالب دلیل را یکی از مزدوران استکبار جهانی قلمداد می‌کنند.

۳ - «چنان»کردن در چاه زمزم: آیت‌الله احمد خاتمی، امام جمعه تهران، عضو هیأت رئیسه مجلس خبرگان رهبری و عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، طی سخنانی نظرات عرضه‌شده را ملحدانه خواند و گفت:

«اظهارات گنجی مبنی بر اینکه موضوع امام زمان (عج) برخاسته از نزاع‌های خانوادگی بر سر ارث و میراث و جانشینی بوده، سخنی برخاسته از جهل، بی‌اطلاعی و عناد اوست. اعتقاد به مهدویت اعتقادی با مستندات بسیار محکم به استناد قرآن و روایت است. بیش از ۳۵۰ آیه قرآن کریم تعویل به حضرت امام زمان (عج) داشته و صدها روایت از نبی اکرم (ص) و معصومین (علیهم السلام) به آن حضرت اختصاص دارد. اظهارنظر جاعلانه‌ی گنجی مصداق مثلی است که می‌گویند در چاه زمزم «چنان» می‌کنند تا معروف شوند. این اظهارنظر با این انگیزه است که نویسنده هتاک مذکور می‌خواهد بگوید هنوز هست و انگیزه دیگری برای آن متصور نیست. او همان کسی است که پیامبر را خشونت‌طلب خواند و انتصاب قرآن به خداوند را انکار کرد. حقیقتا معتقدم یکی از عوامل اساسی رویگردانی مردم از جریان اصلاح‌طلبی، این گونه آدم‌ها و اظهارنظر ملحدانه آنان بوده است. معتقدم باید بالاترین فریادها را علیه این عنصر هتاک داشته باشند. ... در اینجا سخن از امام زمان (ع) است که از مبانی استوار اعتقادات شیعه و اهل سنت محسوب می‌شود. ... ای کاش این جریان هر چه زودتر مرز خود را با جریان سکولاریزم و جریان بی‌دینی و دین‌ستیزی مشخص می‌کرد»⁴.

این مدعا که تاکنون حتی یک دلیل عقلی برای اثبات صدق کلام الله بودن قرآن و وجود امام زمان اقامه نشده است، و اقامه‌شدنی نیست را می‌توان براحتی ابطال کرد. فقط کافی است یک دلیل عقلی ارائه گردد تا مدعا ابطال شود. اما وقتی دستان مدعیان رسمی دین از دلیل خالی است، جای دلیل را با الحاد، هتاکی و «چنان»کردن در زمزم پر می‌کنند. این شیوه‌ی پاسخ‌گویی فقهای درباری سلطان است.

پانوشت‌ها:

۱. شیخ مرتضی انصاری، المکاسب، چاپ تبریز، ۱۳۷۵ ه- ق، ص ۴۵، س س ۲۷-۲۸.

۴. رجوع شود به این‌جا